Dzień Przewodnika.

Wszystkim Koleżankom i Kolegom Przewodnikom, z okazji Międzynarodowego Dnia Przewodnika Turystycznego składamy w imieniu Zarządu Koła Przewodników Terenowych PTTK O/Zamość im. Róży i Jana Zamoyskich, najserdeczniejsze życzenia. Niech ten dzień przyniesie Wam wiele radości i uśmiechów. Życzymy miłego spotkania w gronie koleżeńskim podczas dzisiejszego świętowania.

Rok Szymonowica.

Danuta Pasieczna

   W 2019 roku mija 390 lat od śmierci jednego z najwybitniejszych przedstawicieli humanizmu polskiego – Szymona Szymonowica – Simona Simonidesa.
„…Imię jego pisarskie głośne było niegdyś nie tylko w kraju ojczystym, ale i w Europie całej…/-/ Z Zamościem związane jest nazwisko Simonidesa na zawsze. W renesansowej Kolegjacie zamojskiej spoczęły jak najsłuszniej ziemskie szczątki Poety, bo wszakże to on właśnie, wraz z wielkim swoim protektorem, hetmanem i kanclerzem Janem Zamoyskim, zbudował kulturalną ważność i doniosłość Zamościa: był współtwórcą Akademji hetmańskiej, organizatorem ruchu umysłowego i pracy naukowej w tem mieście, niegdyś potężnem i wpływowem, był wreszcie wychowawcą kanclerzowego syna, wychowawcą   i przewodnikiem duchowym pierwszych profesorów zamojskiej Uczelni.” (ze wstępu „Szymon Szymonowic i jego czasy”, Rozprawy i Studia. Zamość 1926, s. 1)
   Szymon Szymonowic ma stałe miejsce w licznych naukowych opracowaniach, w encyklopediach, podręcznikach akademickich, w programach szkolnych; wreszcie – we współczesnym, szeroko dostępnym internecie. Przez wieki obserwuje się wciąż żywe zainteresowanie jego biografią, a kolejne daty urodzin i śmierci wyznaczają niesłabnące, z biegiem lat, coraz dociekliwsze badania dotyczące życia i twórczości tego „ostatniego wielkiego poety renesansu”. I co ciekawe – wciąż postać Szymona Szymonowica pozostaje nie odkryta; formułowane przez badaczy i teoretyków kultury opinie są nadal w wielu kwestiach nie do końca udokumentowane, bądź sprzeczne wręcz ze sobą. Skąd tyle niejasności? Bogdan Stanisław Karpowicz w swoim artykule „Kim był Szymon Szymonowic?” przytacza fragment biografii Simonidesa opracowany przez Augusta Bielowskiego. Czytamy w nim: „…Niewiele wiadomo dotąd o życiu Szymonowica. Raczej dziełami jego i sławą ich u postronnych, niż szczegółami życia tego poety zajmują się ci, którzy o nim pisali. Co się zaś tyczy samego autora, jest on tak skromny, tak powściągliwy wszędzie gdzie przyjdzie wspomnieć o sobie, iż ledwie słów kilka w tej mierze pochwycić można z jego własnego wyznania.”(Szymon Szymonowic – poeta wciąż aktualny”, Zamość 2008, s. 186). Szczegóły biograficzne Szymonowica, czy może Szymonowicza (pisownia nazwiska również budzi wątpliwości) pozostawiam badaczom literatury. W oparciu o dostępne mi materiały – przywołuję pamięć Poety – przypominając najważniejsze fakty z jego życiorysu z pominięciem analizy twórczości oraz polemicznych aspektów działalności społecznej i naukowej.
    „Wydał go mieszczański Lwów”  – 24 października 1558 roku. Ojciec – Szymon z Brzezin, człowiek wykształcony; rektor szkoły katedralnej we Lwowie, ławnik, rajca i kupiec. Młody Szymon po prywatnej nauce we Lwowie studiował w Akademii Krakowskiej na Wydziale Sztuk Wyzwolonych. Później wyjechał do Francji, Belgii i Niemiec, by tam poszerzyć swoją wiedzę w zakresie prawa, nauk medycznych, kultury starożytnej i klasycznej. Pisać zaczął już w Krakowie zwracając na siebie uwagę Jana Zamoyskiego – hetmana i polityka, ale też wielkiego miłośnika sztuki i nauki. Tu zaczyna się ważny etap życia Szymonowica związany ściśle z naszym Grodem. Znajomość Szymonowica z Kanclerzem – jak podają źródła – została nawiązana prawdopodobnie w 1586 roku. Szymonowic był pod wrażeniem osobowości Zamoyskiego, zaś Jan Zamoyski dostrzegał i wysoko oceniał talent pisarski młodego poety. Był to także ten czas, w którym Jan Zamoyski planował założyć Akademię Zamojską na wzór Akademii Krakowskiej. Zamiar i przygotowania do powstania takiej uczelni w Zamościu ze strony Kanclerza – trwały kilka lat, bo już od 1581 roku. Jak czytamy w dostępnych źródłach – Akademię Zamojską poprzedziło istnienie trzech szkół założonych przez fundatora miasta. Niestety, mgliste są wiadomości o ich funkcjonowaniu. Zresztą – w niniejszym materiale ograniczamy się tylko do wydarzeń związanych z udziałem Szymonowica w organizację i pracę w Akademii Zamojskiej. Jan Zamoyski podchodził realnie do jej powstania w 1589 roku, a w latach 1592 – 1593 poszukiwał już młodych i wykształconych profesorów do swojej szkoły.
    W liście z 12 marca 1593 roku Zamoyski tak pisze do 35 – letniego wówczas Szymonowica: „…Mój łaskawy WMść panie Simonides! przemyśliwając, co bym takiego przymnożeniem chwały bożej i pożytkiem pospolitym na potomne czasy trwającego zostawić po sobie mógł, począłem kościół tu, w Nowym Zamościu, budować, którego już niemałą część postawiłem i mam nadzieję, że za pomocą bożą przez to, a drugie lato wszytek stanie. /-/ Zgoła chcę ja mieć scholam civilem [szkołę obywatelską] z której wychodziliby tacy, żeby ku pomnożeniu chwały bożej żyli /-/ Proszę tedy WMść przyjaciela swego, abyś mi WMść raczył osoby do tego sposobne raić, od Pana Boga odpłatę, od ludzi da Bóg pochwałę i pamiątkę, a ode mnie dziękę i wdzięczność odniesiesz”. (A. A. Witusik „ O Zamoyskich, Zamościu i Akademii Zamojskiej”, Wyd. Lubelskie 1978, s. 48). W odpowiedzi na list, Szymonowic – jako współorganizator uczelni kompletuje zespół profesorski, tworzy program nauczania i w porozumieniu z Kanclerzem opracowuje główne podstawy organizacyjne szkoły. Zakłada drukarnię akademicką oraz bibliotekę. Przy ustalaniu kadry profesorskiej stara się zachęcać do przyjazdu do Zamościa „najlepsze umysły”, jakie można było wówczas znaleźć w Rzeczypospolitej. Nie było to łatwe zadanie, zważywszy na fakt iż Zamość nie był tak sławnym i uznanym ośrodkiem naukowym jak np. Kraków czy Padwa. Ostatecznie Akademia Zamojska działała od 1595 roku do 1784 roku i była to trzecia w kraju szkoła wyższa – „nowy ośrodek życia naukowego na wschodnich terenach Rzeczypospolitej” . W intencji Jana Zamoyskiego była to szkoła obywatelska przygotowująca młodzież szlachecką do  służby publicznej.
     Szymon Szymonowic był stałym doradcą Kanclerza nie tylko w zakresie organizacji oraz funkcjonowania Akademii. W tym okresie wywiązuje się serdeczna przyjaźń Szymona Szymonowica z domem Zamoyskich. Zajęty wprawdzie organizowaniem Akademii i działalnością naukową znajduje czas na pisanie wierszy okolicznościowych i patriotycznych, w których nie szczędzi słów uznania i chwały pod adresem Jana Zamoyskiego. Jest m.in. autorem „Repatia Zamościana” – utworu napisanego na okoliczność ślubu Jana Zamoyskiego z Barbarą Tarnowską. To przykład jak – ścisłe związki łączyły Poetę z rodziną Zamoyskich. Trzeba przypomnieć, że Szymonowic, podobnie jak Jan Kochanowski, pisał wówczas w języku łacińskim i należał do tzw. poetów ”łacińsko – polskich”. Ze strony Jana Zamoyskiego – Szymonowic otrzymuje szlachectwo oraz dożywotnią dzierżawę wsi Czernięcin koło Zamościa. Po śmierci Jana Zamoyskiego w 1605 roku, Szymonowic nadal kieruje Akademią. Pozostaje wprawdzie wychowawcą syna Tomasza, ale jego stosunek z Zamoyskimi stopniowo przestaje być przyjazny. Skłócony z doradcami Tomasza Zamoyskiego przenosi się ostatecznie do swojej posiadłości. Tam – już do końca życia zajmuje się pracą na roli, leczeniem ludzi, (wszak ukończył nauki medyczne) i oczywiście nie zaprzestaje pisarstwa. Urzeczony zapewne urokiem wsi pisze swoje słynne sielanki – wówczas była to bardzo popularna forma wierszy. Tych właśnie 20 sielanek pisanych w języku polskim przynosi mu do dziś największą popularność. Dość wspomnieć o tym, że Adam Mickiewicz – jako wykładowca literatury słowiańskiej w Paryżu tak mówił o sielankach Szymonowica: „…Najpiękniejszą z tych wszystkich sielanek – najbardziej narodową i prawdziwą są „Żeńcy”. Wszystko tam doskonałe (-) Jest w tym utworze wiele sentencji zaczerpniętych z życia domowego, a wyrażonych w sposób tak prosty i zwięzły, że można by stąd przytaczać pewne wiersze jako przysłowia, niektóre nawet stały się  przysłowiami. (A. Milska, „Pisarze polscy” W-wa 1974, s.31).
Szymon Szymonowic umiera 5 maja 1629 roku w Czernięcinie. Pochowany został z wszelkimi honorami w Kolegiacie Zamojskiej, gdzie spoczywa trumna z prochami poety, a wewnątrz kościoła widnieje epitafium sławiące zasługi wielkiego humanisty.
   Zarówno dorosłe życie Szymonowica, jak i działalność na niwie nauki  oraz jego twórczość poetycka nierozerwalnie wplotły się w historię Zamościa XVI i XVII wieku. O tym nigdy nie zapomina „Hetmański Gród”. W mieście jest ulica Szymona Szymonowica, Szkoła Podstawowa w Czernięcinie i Szkoła Podstawowa nr 6 w Zamościu mają za swojego patrona – Szymona Szymonowica. Liczne konkursy, imprezy okazjonalne, akcje kulturalne, a przede wszystkim zjazdy naukowe i sesje oraz towarzyszące im wydawnictwa są dowodem na to, że Szymon Szymonowic należy do grona najpopularniejszych postaci związanych z Zamościem, a Zamość od wieków dumny jest ze swojego Obywatela.
ROCZNICE SZYMONOWICOWSKIE W ZAMOŚCIU
   Rok 1929 – rocznica 300 lecia śmierci. Zjazd naukowy zorganizowany przez Koło Miłośników Książki w Zamościu w dniach 28 – 29 września w ówczesnym Gimnazjum Męskim (dziś – LO im. Jana Zamoyskiego). Zjazdowi towarzyszyła wystawa tematyczna i odsłonięcie tablicy pamiątkowej z napisem „Szymonowi Szymonowicowi Autorowi Sielanek Współtwórcy Akademii Zamojskiej 1629 – 1929”. Tablicę wmurowano na frontowej ścianie budynku liceum i widnieje tam do dziś. W ramach zjazdu wydano dziś już historyczne i dla współczesnych – bardzo poznawcze publikacje: pierwsza – biuletyn pt. „Szymon Szymonowic i jego czasy” – rozprawy i studia pod redakcją dr Stanisława Łępickiego profesora Uniwersytetu Jana Kazimierza. Druga – „Pamiętnik zjazdu naukowego” im. Szymona Szymonowica” – nakładem Koła Miłośników Książki – Zamość 1930 rok. Dzięki tej dokumentacji poznajemy przebieg uroczystości i tytuły referatów.

   

   Zjazd Naukowy z 1929 roku miał szczególny wydźwięk patriotyczny z racji 10 – lecia odzyskania niepodległości przez Polskę. Był wyrazem pamięci i hołdu dla wielkiego humanisty, ale też okazją na podkreślenie polskości.
   Rok 1954 – Rok Odrodzenia Polskiego był okazją do zorganizowania obchodów ku czci Szymona Szymonowica. 31 stycznia w kinie „Stylowy”  odbył się cykl odczytów tematycznych i część artystyczna – inscenizacja fragmentu sielanek w wykonaniu młodzieży zamojskiej.
   Rok 1980 – obchody 400 – lecia Zamościa. Wśród różnorodnych przedsięwzięć o charakterze kulturalnym i wydawniczym zorganizowano 4 maja 1979 roku
sesję naukową w 350 – tą rocznicę śmierci Szymona Szymonowica.
  Rok 1994 – z okazji 400 lecia powstania Akademii Zamojskiej i jej drukarni WiMBP w Zamościu zorganizowała wystawę dokumentów wydawnictw, starodruków i pamiątek dotyczących okresu działalności Szymonowica w Zamościu. Wystawie towarzyszył katalog pt. „Szymon Szymonowicz – humanista  i  organizator Akademii Zamojskiej”.
   Rok 2005 – tematyczna wystawa zorganizowana przez Muzeum Zamojskie prezentowana była w salach „Arsenału” w Zamościu. W dniach 25 lipiec do 2 października wystawa ze zbiorów Biblioteki Narodowej w W-wie pt. „Biblioteka Ordynacji Zamojskiej od Jana do Jana”. Wystawa eksponowała m.in. pierwodruki Szymona Szymonowica oraz wybrane pozycje ze zbiorów biblioteki prywatnej poety.
   Rok 2008 – 450 rocznica urodzin Szymonowica. Sesja naukowa odbyła się 24 października. Książnica Zamojska wydała z tej okazji obszerną publikację pt. „Szymon Szymonowic – poeta wciąż aktualny” zawierającą wygłoszone podczas sesji referaty, w tym obszerny materiał o obchodach rocznic szymonowickich autorstwa dr Jacka Feduszki.
   Obchody jubileuszowe dotyczące zarówno postaci Szymonowicza, jak i działalności zamojskiej Akademii w przyszłych, kolejnych latach niewątpliwie wzbogacą się o dodatkowe opracowania piśmiennicze, a różnorodne akcje kulturalne i wszelkiego rodzaju przedsięwzięcia towarzyszące tym obchodom będą zawsze ważnym wydarzeniem w życiu umysłowym i kulturalnym Zamościa.
zdjęcia: Danuta Pasieczna
Źródła
„Szymon Szymonowic i Jego Czasy”. rozprawy i studia pod redakcją Dra Stanisława Łępickiego profesora Uniwersytetu Jana Kazimierza, Zamość 1929
„Szymon Szymonowic – poeta wciąż aktualny” materiały z sesji naukowej, Zamość 24 października 2008 r ., Książnica Zamojska im. Stanisława Kostki
Zamoyskiego
Adam Andrzej Witusik, „O Zamoyskich, Zamościu i Akademii Zamojskiej”, Wydawnictwo Lubelskie 1978
Anna Milska, „Pisarze Polscy”, Instytut Wydawniczy CRZZ W-wa 1974 „Literatura Polska” – Przewodnik Encyklopedyczny, PWN W-wa 1984

Zmarł nasz Kolega – przewodnik.

WSPOMNIENIE o Koledze Rajmundzie napisała Bożena Kamaszyn-Gonciarz z Koła Przewodników w Zamościu. W dniu 11.02.2019 roku odszedł po ciężkiej chorobie nasz kolega, Przewodnik Rajmund Szewerda. Był długoletnim przewodnikiem turystycznym w Kole Przewodników w Tarnowskich Górach. Pierwsze spotkanie z nim i kolegami z Tarnowskich Gór odbyło się na pamiętnym I Ogólnopolskim Górskim Rajdzie Przewodnickim, gdzie razem, na tej samej trasie wędrowaliśmy po Górach Świętokrzyskich. Od tej pory przewodnicy z Tarnowskich Gór i z innych miast  spotykali się przez szereg lat na rajdach górskich i nizinnych, sejmikach krajoznawczych, jubileuszach kół przewodnickich. Kolega Rajmund bywał także na naszych jubileuszach. Wsłuchiwaliśmy się w gwarę śląską, którą zawsze „władał” Rajmund. Był duszą towarzystwa. Pokochał Lubelszczyznę, gdzie przywoził często grupy turystów pokazując jej piękno. Był także częstym gościem w Zamościu. Rajmund – Spoczywaj w Pokoju !

Szarogród nad Kiełbaśną cz. III.

Aleksander Janowski, polski podróżnik, pionier krajoznawstwa i współzałożyciel PTK, w swoich odczytach o Podolu, wydanych w Warszawie w 1908 r., zawarł zaledwie kilka zdań o Szarogrodzie, mieście (twierdzy) założonym przez Jana Zamoyskiego w 1585 r. (obecnie na Ukrainie). W odczycie zatytułowanym „Baszta w Szarogrodzie” napisał: „Z zamku stawianego przez Jana Zamoyskiego pozostały jeszcze baszty. Po turkach zaś, którzy tu rezydowali, wznosi się bazar – karawanseraj. Jest to czworobok murów z dwiema bramami na przestrzał. Wewnątrz mieszczą się sklepy. Na noc obie bramy wejściowe zamykano i karawanseraj stanowił jak gdyby obronną forteczkę. Liczne zaułki, duże ganki, na których załatwiają się przeróżne sprawy gospodarstwa domowego nadają miasteczkom Podola jakiś ogromnie swoisty, wschodni wygląd; zda się, pozostał tu duch władców, wyznawców koranu,  z ich dziwną flegmą, spokojem, no… i brudem, pomimo parokrotnych dziennych oblucji”.
Szarogród został uwidoczniony na kilku XVII w. mapach Podola. Udostępnia je Biblioteka Narodowa w Warszawie. Pod nazwą Szarigrod miasto oznaczono na mapie z 1665 r. – „Basse Podolie, ou palatinat de Braclaw tire de la Grande Ukraine, du. S. r le Vasseur de Beauplan” Nicolasa Sanson (1600-1667). Mapka została wydana w Paryżu w 1665 r.

Na kolejnej mapie Podola (Palatinum Podoliensis), wydanej w 1670 r. w Amsterdamie przedstawiono miasto także jako Szarigrod – „Ukrainae pars; quae Podolia palatinatus vulgo dicitur”,  Joan Blaeu  – Guillaume le Vasseur (ca 1600-1675) – de Beauplan. Mapa to ręcznie kolorowany miedzioryt o wymiarach 45 x 54 cm.

Kolejna mapka prezentująca Szarogród , wydana w Amsterdamie około roku 1690, została nakreślona przez Johannesa Ram’a (1648-1693). Nosi nazwę: „Regni Poloniae et Ducatus Lithuaniae, Volhyniae, Podoliae, Ucraniae, Prussiae, Livoniae exactissima descriptio”.

W 1686 r. Gerard Valk (1650-1726) uwidocznił Szarogród na mapie „Typus generalis Ukrainae sive palatinatum Podoliae, Kioviensis et Braczlaviensis terras nova delineatione exhibens”.

   

Pierwszy rozbiór Polski rozdzielił Podole na dwie części. Wschodnia część do drugiego rozbioru w 1793 r. pozostawała przy Rzeczypospolitej. Potem przeszła pod panowanie Rosji. Zachodnia część Podola należała do Austrii już od pierwszego rozbioru w 1772 r. Wiedeńska mapa Franz’a Johan’a Joseph’a von Reilly z 1798 r. „Die koniglichen Republik Polen Woiwodschaft Podolien: und die untere Polonische Ukraine nahmlih die Woiwodschaft Braclaw oder Klein-Polens sudlicher Theil” uwidacznia Szarogród tuż przy austriackiej granicy rozbiorowej. U schyłku XVIII w. pod zaborem rosyjskim obszar Podola powiększył się o tereny na wschodzie za Latyczowem, Barem i Szarogrodem. Na przestrzeni wieków granice Podola były płynne, wchodząc w skład: województwa podolskiego; guberni podolskiej; Podola austriackiego (galicyjskiego); Podola rosyjskiego, a nawet Bracławszczyzny.

Opracowanie: Ewa Lisiecka
Żródła:
1. Mapy udostępnia Biblioteka Narodowa w Warszawie w domenie publicznej na stronie internetowej „Polona”.
2. Oskar Kolberg. Podole. wydanie 1994 Poznań. Udostępnia BN W-wa.

Zapraszamy naszych Czytelników do artykułów:

1. Szarogród cz. I – http://przewodnicyzamosc.pl/archiwa/8527

2. Szarogród cz. II. – http://przewodnicyzamosc.pl/archiwa/8575

 

Zaproszenie na wystawę.

Zaproszenie

            Katolickie Stowarzyszenie „Civitas Christiana” w Zamościu zaprasza na otwarcie wystawy fotograficznej Janusza Kapeckiego pt. Roztocze – kształty przyrody. Wystawie towarzyszyć będzie projekcja multimedialna.

       Wernisaż wystawy odbędzie się 12.02.2019 r. (wtorek) o godzinie 16:30 w Galerii pod św. Kajetanem w siedzibie Katolickiego Stowarzyszenia ,,Civitas Christiana” przy ul. Ormiańskiej 1 w Zamościu (wejście od podwórza).

Łukasz Kot

Przewodniczący

Zarządu Katolickiego Stowarzyszenia ,,Civitas Christiana” w Zamościu

Szarogród nad Kiełbaśną. cz. II.

Burzliwe dzieje Rzeczpospolitej w XVII w. odcisnęły swoje piętno także na mieście kresowym, jakim był Szarogród założony przez Jana Zamoyskiego. Pierwszym ciosem był opisany w cz. I. artykułu kozacki napad w 1595 r. W tym czasie ucierpiały jednak same przedmieścia. Zamek nie został zniszczony, bowiem był broniony przez załogę złożoną z Kozaków wiernych Rzeczpospolitej. Kozacy szarogrodzcy towarzyszyli wiernie w bojach zarówno Janowi Zamoyskiemu jak i jego synowi. Młody, 19 letni zaledwie Tomasz Zamoyski stał w roku 1612 na czele chorągwi kozackiej i właśnie pod Szarogrodem próbował „sił swoich marsowych”. Po walkach u boku hetmana Żółkiewskiego zamierzał od 30 października 1612 r. spędzić w Szarogrodzie zimę, ale już następnego dnia zmuszony był na czele 4000 żołnierzy wyruszyć w pogoń za nieprzyjacielem. Po potyczkach z Tatarami, do Szarogrodu przyprowadzono 84 jeńców, których Tomasz Zamoyski ofiarował królowi i senatorom. W Szarogrodzie odpoczywał dwa miesiące. Nie lubił wojny, nie nadawał się do niej będąc pokojowego usposobienia i wątłego zdrowia. Pomimo tego stał zbrojnie na granicach kresowych i sprawował osobiście pieczę nad licznym garnizonem amunicji i miastem.
Szarogród miał w tym czasie cztery dzielnice: Staromiejską (z zamkiem); Nowomiejską (kościół, cerkiew) i przedmieścia- Sieńkowce i Hebalówkę.  Wójtem był niejaki Babski; proboszczem ks. Płaczkowski. Pośród szlachty, która przybywała do Szarogrodu (dla bezpieczeństwa i czasami dla zabawy) był niejaki Politański, który trzymał prym wśród braci szlacheckiej. Miasto posiadało łaźnię miejską, sklepy w ratuszu, który pobudowano obok zamku. Zamek wchodził w skład fortyfikacji miejskich. W obszernych lochach były składy win włoskich i niemieckich. Miasto miało szpital i szkółkę. Dwór młodego dziedzica, Tomasza Zamoyskiego, obfitował w ludzi światłych i wykształconych. Byli wśród nich: Marcin z Tarnowa; Mikołaj Marchocki; Andrzej Chrząstowski; Jakub Wiernek (komendant zamku i porucznik chorągwi husarskiej); Piotr i Jan Oleśmniccy (Oleśniccy?) oraz Stefan Chmielecki. Szarogród był ulubionym miastem Tomasza Zamoyskiego (Rolle używa nawet określenia „ukochanym”).  Jesienią 1613 r. Tomasz Zamoyski ponownie stawił się w Szarogrodzie celem obrony ziemi podolskiej przed Tatarami. Natomiast w 1618 r. uczestniczył pod wodzą Żółkiewskiego w walkach pod Kamieńcem. W tym czasie utracił dużą liczbę Kozaków z dworu w Szarogrodzie. Po raz ostatni odwiedził Szarogród w 1624 r. z tysiącem piechoty, sześcioma działami i dwunastoma wozami strzelb i innej broni. Forteca pomieściła całe to wojsko, co świadczy o jej ówczesnych rozmiarach. Przez ostatnie lata swego życia  (12 lat) Tomasz Zamoyski nie zaglądał już na Podole. Choroba i obowiązki kanclerskie zatrzymały go w Warszawie i w Zamościu. Zmarł w 43 roku życia w 1638 r.
W Szarogrodzie mieli swoją rezydencję jezuici, na których fundację (wg Niesieckiego) Tomasz Zamoyski przeznaczył testamentem 70. 000 zł, a 30 tys. zł dodała wdowa po nim. Jak dotąd nie potwierdzają tego źródła historyczne – pisał J.A. Rolle. Czarny okres Szarogrodu rozpoczął się pogromem polskich hetmanów pod Żółtymi Wodami. Najpierw wieści te pozbawiły miasto załogi, która nawet nie szukała schronienia po okolicznych miastach (Bar, Kamieniec, Międzybóż), ale od razu udała się do Zamościa. W czasie powstania Chmielnickiego Szarogród poddał się bez jednego wystrzału na początku sierpnia 1648 r.  Miasto stojące u wrót Ukrainy stało się siedliskiem zbuntowanego chłopstwa i ośrodkiem zarzewia niepokojów kozackich. W 1649 r. próbował odzyskać Szarogród Mikołaj Ostroróg., podczaszy koronny. Stanął pod zamkiem 13 marca, ale odstąpił od oblężenia z uwagi na brak broni i ludzi, którzy mogliby dokonać szturmu twierdzy należycie opatrzonej przez Zamoyskich, z czego skwapliwie skorzystali zajmujący miasto Kozacy. Rok później zajął miasteczko posłany przez Chmielnickiego Neczaj na czele 30 tys. żołnierzy. W 1653 r., przed Wielkanocą stanął pod Szarogrodem Piotr Potocki herbu Pilawa na czele 27 chorągwi, czyniąc z tego miejsca wypady na Ukrainę. Jednak w listopadzie 1653 r. ponownie Chmielnicki zajął Szarogród na czele 20 tys. oddziału Kozaków, korzystając z pomocy chana, który koszem rozłożył się pod Debreczynem. Rok później (1654 r.) ponownie wojsko polskie stanęło pod Szarogrodem. Dowódcami byli wówczas: Stanisław Potocki, hetman wielki koronny i Stanisław Lanckoroński, hetman polny koronny. W 1664 r. miasto odwiedził król Jan Kazimierz. Od 1672 r. rozpoczęło się w mieście ponownie panowanie kozackie, a później tureckie .
Po Zamoyskich włość szarogrodzka przeszła na Koniecpolskich. Wiano Joanny Barbary Zamoyskiej, kanclerzanki wielkiej koronnej (córki Tomasza Zamoyskiego) wynosiło 500.000 zł, ale zamiast gotówki otrzymała włość szarogrodzką i kraśniańską o siedmiu kluczach.  Po matce majątek ten otrzymał syn, Stanisław Koniecpolski. W skład włości szarogrodzkiej wchodziły w tym czasie: Popowce; Kraczmarów; Łuka; Karyszków; Dolhowce; Onopkowce; Konatkowce; Karczyńce; Nastasów; Żorawiczka; Plebanówka; Ułaszkowce; Toropowa; Przepiórczyńce; Śledzie; Politanki; Szanderówki; Rozniatówka; Wołodykowce; Iwaszkowce; Wasylowa; Mikulińce; Terletyńce; Ternówka; Karaczowa; Łuka karaczowska; Moleńsko; Jaroszków; Wyniosłe; Gielów; Stepankowce; Łozowa. Turcy po opanowaniu Szarogrodu nazywali go Małym Stambułem (Kuczuk Stambuł). Około 1715 r. zrujnowany zamek szarogrodzki został częściowo odrestaurowany. Osiadł w nim gubernator. Służba pałacowa, sprawowana przez kilkudziesięciu Kozaków miała za zadanie bronić mieszkańców od hajdamaków i hultajów. Nowi osadnicy założyli pod miastem kolonię nazwaną Słobodą, mianowaną tak od zapewnionych im ulg i swobód.  W XVIII w. coraz częściej zapuszczały się w te strony wojska rosyjskie. Obsadzały swoimi załogami miasteczka wokół Szarogrodu. W połowie XVIII w. wygasł ród Koniecpolskich, w rękach których miasto pozostawało do 1720 r. Ostatni właściciele nie dbali już jednak o swoje dobra podolskie.
Zniszczony kościół w Szarogrodzie odnowiono dopiero w 1717 r. Klucz szarogrodzki dostał się w ręce krewnego Koniecpolskich, Jana Walewskiego, podobnie jak włość kraśniańska. Dobra te chciał od niego zakupić wojewoda kijowski, Stanisław Lubomirski, ale nie otrzymał na to zgody Walewskiego. Czego Lubomirski nie dokonał transakcją, zdobył fortelem. Miał na dworze niejakiego Walewskiego (imiennika Jana). Dał mu 100.000 zł i namówił do kupna włości. Majątek był wart miliony, ale Jan Walewski nie miał orientacji w ocenie swoich dóbr i sprzedał włości na Podolu. Nowy właściciel już w 1726 r. zrobił zapis na kościół św. Floriana w wys. 500 złp. Majątek zasiedlał osadnikami z sanockiego i przemyskiego. Włość szarogrodzka składała się wówczas z miasteczka i 37 wiosek. Przed zaborem tureckim włość szrogrodzka i kraśniańska liczyły łącznie 61 miasteczek i 99 wiosek. W 1775 r. decyzją sejmu rozbiorowego dobra szarogrodzkie otrzymała córka Józefa Sosnowskiego, który rzekomo wygrał je w karty od Lubomirskiego. Ludwika z domu Sosnowska wyszła za mąż za Ludwika Lubomirskiego otrzymując dobra szarogrodzkie w posagu. Drugiej z córek Sosnowskiego, Kazimierze przypadły pobereskie majętności, które wniosła wianem Platerowi. Mariaż Ludwiki sprawił, że Szarogród ponownie znalazł się w rękach Lubomirskich. Nowi właściciele nie mieszkali jednak w mieście, którym w ich imieniu rządzili pełnomocnicy. Pod rządami Lubomirskich włość uległa zmniejszeniu o połowę na skutek sprzedaży części majątku.
Około 1850 r. książę Jerzy Lubomirski s. Henryka odstąpił szarogrodczyznę  księciu Romanowi Sanguszce.  Nowy właściciel naprawił walący się już wtedy zamek Zamoyskiego, usunął gruzy z miasteczka, odrodził gospodarkę rolną, leśną i fabryczną.  Na przestrzeni trzech wieków Szarogród pozostawał w rękach czterech rodów: Zamoyskich, Koniecpolskich, Lubomirskich i Sanguszków, nie licząc Sosnowskiego, w którego posiadaniu był krótko. Natomiast Walewski miał tylko pewne sumy na tych dobrach zabezpieczone. W 1776 r. Szarogród był po Mohylewie najludniejszym miasteczkiem z liczbą 1124 mieszkańców. Kościół p.w. św. Floriana przez 63 lata (od 1648r. do 1715 r.) był w ruinie. W tym czasie był wzmiankowany jako murowany „niedokończony” – bez dachu i tynkowania, bez okien i sklepienia. Wzmiankowano już cztery ołtarze: św. Antoniego; św. Jana Nepomucena; św. Anny – boczne oraz ołtarz główny Pana Jezusa. Ostatnia konsekracja z 1750 r. została przeprowadzona przez biskupa bellineńskiego, sufragana kamienieckiego ks. Orańskiego. W tym czasie nie było przy kościele zakrystii. Wyposażenie kościoła było skromne, chociaż uposażenie parafii było znaczne. Kościół odnowiono w 1844 r. kosztem parafian, zarówno z zewnątrz, jak i wewnątrz. Cmentarz kościelny okolono murem; dach kościoła pokryto blachą. W roku 1864 parafia liczyła 4. 357 osób i była szóstą z kolei na Podolu. Lubomirscy ufundowali w Szarogrodzie  klasztor i cerkiew Bazylianów.  W XVIII w. były tu szkoły bazyliańskie, do których uczęszczało 600 młodych mieszkańców miasteczka i okolic. Szkoły i klasztor dotrwały do 1793 r. Gmach po Bazylianach przeznaczono na inne cele. Miasto było w tym czasie pod zaborem rosyjskim. W 1797 r. powstała w Szarogrodzie szkoła duchowna niska (seminarium), którą z czasem zdegradowano do funkcji bursy (szkoły przygotowawczej).
„Taki to obecnie Szarogród – brudny, ciasny, mały, żydowski (…) lochy tylko na pola prowadzące dowodzą, jak dawniej znaczny obszar zajmowało miasto” – tymi słowami zakończył swoją opowieść o miasteczku J.A. Rolle. O dalszych i współczesnych losach miasta Zamoyskiego na Podolu możemy dowiedzieć się z Internetowego przewodnika turystycznego Ewy Korpysz:  Szarogród (Ukraina) – na pograniczu kultur – link: https://www.ciekawe-miejsca.net/przewodnik/europa/szarogrod_ukraina_na_pograniczu_kultur  oraz artykułu Dymytro Antoniuka z „Miasto trzech kultur” (Kurier Galicyjski Nr 12/2009) – https://www.kuriergalicyjski.com/images/archiwum/kg/pdf/kg_2009_7_83.pdf .
Literatura: Józef Antoni Rolle. Zameczki podolskie na kresach multańskich. wyd. Warszawa, Kraków 1880. s. 251-290. Udostepnia Biblioteka Narodowa w Warszawie na stronie internetowej Polona.
opracowanie: Ewa Lisiecka
zdjęcia z 2010 r. i linki do ww. stron internetowych udostępnione przez Ewę Dąbską

Monastyr w Szarogrodzie

Szarogród – studnia za murami.

Szarogród – stare mury twierdzy za monastyrem

zdjęcia archiwalne – cz. I – udostępnione w domenie publicznej przez Bibliotekę Narodową w Warszawie (Polona).
Inne relacje na temat Szarogrodu pod linkami:

Zapraszamy także do artykułów:

Szarogród cz. I – http://przewodnicyzamosc.pl/archiwa/8575

Szarogród cz. III – http://przewodnicyzamosc.pl/archiwa/8622

 

XXXV Pielgrzymka przewodników na Jasną Górę

Program XXXV Ogólnopolskiej Pielgrzymki Przewodników Turystycznych na Jasną Górę w dniach 8 – 10 .03.2019 roku.
Pielgrzymka Zamojska:
1 dzień – 8.03.2019 r .(piątek)
Zbiórka uczestników Pielgrzymki na parkingu przy „Lunecie” o godz. 5.00. Wyjazd na trasę do Częstochowy, około godz. 12.30. Przyjazd do miejscowości Koziegłowy k. Częstochowy pow. Myszków.
1 )Zwiedzanie „Osikowej Doliny” – ul. Żarnecka 52 (rękodzieło artystyczne). Zapoznanie się z historią wyrabiania przedmiotów z osiki przez miejscową ludność  (od XIX wieku). Spotkanie z właścicielem. Możliwość zakupu przedmiotów artystycznych.
2) Zwiedzanie Sanktuarium św. Antoniego z Padwy w Koziegłówkach – Rynek 20 ul. Kościelna – z miejscowym księdzem. Obecny kościół wybudowano na początku XX wieku, natomiast cenne jest wyposażenie pochodzące głównie z pierwotnego kościoła (od XVI w.), w tym obraz Św. Antoniego słynący z łask z połowy XVI w., rokokowy relikwiarz z relikwiami św. Antoniego Padewskiego, liczne wota z XVII –XIX w. (największy zbiór srebrnych i posrebrzanych plakietek wotywnych na terenie dawnego Księstwa Siewierskiego).
Około godz. 16:00 wyjazd do Częstochowy. Zakwaterowanie w Domu Pielgrzyma im. Jana Pawła II ul. Kardynała Wyszyńskiego 1 ) 31 w pokojach 4 osobowych z prysznicami i umywalką. Następnie udział w rekolekcjach według programu tegorocznego organizatora pielgrzymki – Koło Przewodników Terenowych w Zakopanem i Krajowego Samorządu Przewodników Turystycznych PTTK (Droga Krzyżowa, Apel Jasnogórski) .
2 dzień – 9.03.2019 roku (sobota)
1) Godz. 9.30 zwiedzanie na ul. Św. Barbary 41 – Muzeum Archidiecezjalnego przy Wyższym Seminarium Duchownym w Częstochowie, w którym zgromadzono eksponaty pochodzące z Częstochowy i okolic: rzeźby, obrazy, szaty liturgiczne i naczynia, numizmaty i medale. Kolekcja gromadzona od 1925 roku.
2) Zwiedzanie kościoła przy Seminarium. Powrót na Jasną Górę. Od godz.13.00 udział według programu organizatorów.
3 dzień – 10.03.2019 r. (niedziela)
Do godz.9 .00 należy opuścić pokoje, bagaż przenieść do autokaru.
Udział zgodnie z planem organizatorów do godz.12.15. Godz.13.00 zbiórka przy autokarze i wyjazd z Częstochowy, powrót do Zamościa.
Wpisowe: 200 zł od osoby. Zaliczkę w wysokości 120 zł należy uiścić do dnia 15.02.2019 r., a całość do dnia 22.02.2019 r. Cena obejmuje: wygodny bus 33 osobowy, parking, ubezpieczenie, 2 noclegi, wstępy. Wyżywienie we własnym zakresie. (Należność za materiały promocyjne organizatorów każdy może uregulować sobie sam według uznania przy wejściu na salę – jest to częściowy zwrot poniesionych przez nich kosztów. Zgłoszenia i wpłaty należy dokonywać u kol. Zuzi (ekspozycja Muzeum) lub u kol. Wiesi (skarbnika Koła Przewodników) – na zebraniach Koła.
Uwaga: w miarę możliwości ubieramy się w stroje przewodnickie, czerwone swetry i kurtki, nie zapominamy o odznace przewodnickiej, świecach na Drogę Krzyżową, tabliczce z nazwą miejscowości. Po Drodze Krzyżowej na Wałach spotykamy się tradycyjnie pod pomnikiem św. Jana Pawła II w celu zrobienia pamiątkowego zdjęcia.
Szczegółowych informacji udziela Kol. Bożena Kamaszyn – Gonciarz Tel.606 263 875.

Szarogród nad Kiełbaśną. cz. I.

Kiedy w 1880 r. Józef Antoni Rolle opisywał Szarogród w książce „Zameczki podolskie na kresach multańskich..” była to już zaledwie licha mieścina ze śladami dawnego zamku Jana Zamoyskiego, przerobionego wówczas na mieszkanie. Miasto zostało wzniesione w XVI w. na skalistym urwisku (cyplu), co zapewniało mu naturalne warunki obronne. Dookoła rozpościerała się nieprzebyta puszcza, która dopiero pod koniec XIX w. ustąpiła miejsca ludziom zamieniającym stopniowo krajobraz w bezleśny step, całkowicie ogołocony z drzew. Włość Szarogrodzka składała się z dwóch części. Jedna z nich pozostawała w rękach biskupa kamienieckiego, Marcina Białobrzeskiego, który odstąpił ją Janowi Zamoyskiemu. Drugą część stanowiło niezaludnione pustkowie, które Zamoyskiemu nadał król Stefan Batory w celu kolonizacji  i budowy twierdzy obronnej na rubieżach Rzeczpospolitej. Część biskupia miała swoją historię wcześniejszą. Była to tzw. Kniaża Łuka. Jej dzieje sięgają końca XIV w., kiedy Podolem władał wielki książę litewski Witold, ten sam, który „składał hołd Jagielle”. Na Podolu był jednak samowładcą. To on pierwszy kolonizował Podole po oswobodzeniu tych nizin spod panowania Tatarów. Książę Witold nadał część ziemi Wasylowi Karaczewskiemu, swojemu wiernemu słudze, zalecając mu założenie osady, Kniażej Łuki. Potwierdził to przywilejem wydanym w 1383 r. w Połocku. Dokument ten zachował się w archiwum szarogrodzkim, a w czasach autora ww. pozycji, był przechowywany w Zakładzie Naukowym Ossolińskich. Nowy właściciel włości szarogrodzkiej nie wywiązał się jednak z powierzonego przez księcia Witolda zadania skolonizowania tego obszaru, bowiem puszcza, zwana wówczas Karaczowem, niewiele ustąpiła miejsca nowo powstającej osadzie.
Około 1500 r. Jakób Holeniszczowicz, kolejny właściciel uroczyska, przekazał je w spadku wnukowi, Mykicie Fomiczowi. Po 80 latach od tych zapisów spuścizna po Mykicie przeszła w ręce biskupów kamienieckich. W 1583 r. we Lwowie, Jan Zamoyski kanclerz wielki koronny, zamienił z biskupem Marcinem Białobrzeskim dobra kamienieckie na połowę miasteczka – Pragi pod Warszawą. Wcześniej Zamoyski otrzymał od króla Stefana Batorego tzw. pustki kresowe (1579 r.) położone w okolicach Karczmarzowa.  Już wówczas rozpoczął tam kolonizację, co spotkało się z ostrym sprzeciwem współczesnych mieszkańców, zarzucających mu samowolę. jednak Zamoyski uzbrojony niejako w łaskę i opiekę królewską, po zamianie dóbr z biskupami kamienieckimi założył w 1585 r. miasto Szarogród. Król uwolnił przywilejem na 20 lat mieszkańców od wszelkich podatków, publicznych danin i ciężarów. W nowo powstałym mieście Zamoyski zbudował warowny zamek, który miał służyć obronie okolicznych mieszkańców przed hordami tatarskimi. Król w późniejszym przywileju nadał zamkowi nazwę: Szarego grodku. Z czasem nazwa ewoluowała na Stary grodek, by po jakimś czasie przyjąć miano Szarogrodu. Jan Zamoyski przekształcił tę niewielką osadę w jedną z ważniejszych warowni na kresach wschodnich, której znaczenia nie doceniają dzisiejsi historycy.  Twierdza zapewniała obronę przed zbuntowanymi Kozakami i napadami Tatarów i Wołochów. Jan Zamoyski miał na kresach kilka fortów ku obronie Rzeczpospolitej: w Raszkowie; Jampolu i Krasnem. Szarogród jednak przewyższał te wszystkie fortece jako najlepiej zaopatrzony, stanowiąc poniekąd stolicę kresowych włości kanclerza. Szarogród wzbudził nawet podziw samych Turków (1634), którzy na długo po śmierci hetmana ponownie zagrozili polskim granicom kresowym.
W 1588 r. kolejny król, Zygmunt III nadał miastu prawo magdeburskie, targi sobotnie oraz trzy jarmarki: na Nowy Rok, na święto Trójcy Przenajświętszej i na św. Galla. Szarogród otrzymał prawo składu wina, wosku, soli i ryb. Od towarów zagranicznych cło było opłacane w pobliskim Barze. Kupcy z Turcji i Wołoszczyzny mieli obowiązek przez dwa dni prowadzić handel w Szarogrodzie, zanim ruszyli dalej z towarami. Herbem miasta został wizerunek św. Floriana, który miał z prawej strony tarczę z trzema włóczniami, w lewej zaś dłoni trzymał swój atrybut: naczynie z wodą do gaszenia pożarów. Miasto zgodnie z wolą Jana Zamoyskiego otrzymało nazwę od walecznego przodka rodu Zamoyskich, Floriana Szarego. Podobnie jak w Zamościu, Jan Zamoyski wydał Żydom przywilej zezwalający na osiedlanie się w miasteczku. Poniżej zamku, nad rzeką izraelici wybudowali bożnicę w stylu mauretańskim (poniżej na widoku), która przetrwała do czasów współczesnych. W tamtym czasie była to jedyna bożnica na obszarze ówczesnego Podola. W okresie panowania Turków nad Podolem, synagoga służyła jako dom modlitwy (meczet) wyznawcom proroka. W 1595 r. Jan Zamoyski szczególnie zabiegał o spokój na granicy z Turcją, był bowiem zaangażowany w dyplomatyczną misję osadzania na tronie multańskim Jeremiasza Mohyły. Zamoyski wezwał Kozaków do pomocy i wsparcia, ale ci odmówili prowadząc zaczepne i łupieżcze działania na tureckiej granicy. Uderzyli w końcu także na Szarogród, pustosząc i rabując jego okolice. Wiele wsi spalili doszczętnie. W Szarogrodzie ucierpiały przede wszystkim przedmieścia, ale miasto szybko wróciło do swojej dawnej świetności (1596r.).
W 1596 r. Jan Zamoyski ufundował w Szarogrodzie kościół p.w. św. Floriana, powierzając go także opiece św. Anny. Świątynia był trójnawowa, opatrzona trzema ołtarzami i skromnym uposażeniem wewnętrznym. Kościół konsekrował biskup kamieniecki, ks. Wołucki. W tym czasie osadnictwo katolików w Szarogrodzie było już znaczne.  Biskup apelował do wiernych w czasie konsekracji o wkład ofiarny na jego uposażenie. Urząd gubernatora i nadzorcy kresowych włości kanclerskich (w tym Szarogrodu) sprawował w tym czasie Andrzej Chrząstowski (stary i wierny sługa Zamoyskiego). Na apel biskupa zobowiązał się zadbać o uposażenie kościoła i cerkwi. Wcześniej Jan Zamoyski przeznaczył na ten cel (utrzymanie nowo fundowanej świątyni) dochody z Kniażej Łuki, późniejszej Plebanówki. Wioska jednak długo jeszcze nie dostarczała obiecanych dochodów, zatem Chrząstowski w imieniu Zamoyskiego obiecał 30 zł rocznie na utrzymanie kapłana, który miał ponadto otrzymać niewielki staw na rzeczce Kiełbaśnej pod Szarogrodem. Dodatkowo kościół uposażono dziesięciną z folwarku zamkowego; ogrodem „podle zamkowego” i placem na gumna i zabudowania plebańskie. Mieszczanie także łożyli na świątynię: „Lachowie i Żydowie” po dwa grosze; Ruś po 1 groszu – dawali do Baru. Za przykładem mieszczan i szlachta przyrzekła w dzień konsekracji dziesięcinę. Spisano w tym dniu stosowny akt na „cmentarzu przed kościołem”, który Jan Zamoyski potwierdził później w Zamościu 11 kwietnia 1599 r.
Omawiając dzieje Szarogrodu warto wspomnieć przy okazji postać Pawła Piaskowskiego, towarzysza wypraw wojennych Jana Zamoyskiego, który później służył na jego dworze w Zamościu. Po śmierci hetmana podjął opiekę nad jego synem Tomaszem. Zmarł w Szarogrodzie 15.11.1613 r.  W Katedrze Zamojskiej znajduje się epitafium Pawła Piaskowskiego, dzieło wykonano w stylu manierystycznym, przypuszczalnie w warsztacie szkoły gdańskiej van den Blocków. Syn kanclerza i hetmana wydał dwa przywileje na rzecz kościoła w Szarogrodzie.  Pierwszym z nich, podpisanym w Zamościu 11.08.1612 r., wyznaczył plebana dla szkółki, szpitala i szkółki kościelnej. Ponadto przyznał spory obszar gruntu jako uposażenie dla ww. fundacji. Dziesięcina od samego dziedzica spływała nie tylko z włości szarogrodzkiej, ale i z Karczmarowa, Łuki, Hoskowców, Tyklińca i Dołhowiec. Ponadto z łaźni miejskiej,  zbudowanej przez wójta w Szarogrodzie, trzeci grosz był przeznaczany dla proboszcza. Natomiast cechy rzemiosł otrzymały obowiązek sprzątania posesji wokół kościoła, pod karą trzech grzywien. Drugim przywilejem, wydanym 7.12.1618 r. i podpisanym w Szarogrodzie, Tomasz Zamoyski uwalniał osiadłych na ziemi plebańskiej od wszelkich powinności „czynszów, danin i posług miejskich” (oprócz szarwarków, stróżowania i rąbania lodu). Uposażenie kościoła musiało być wystarczające skoro Tomasz Zamoyski nie wspierał już świątyni dodatkowymi dotacjami w swoim testamencie, tak jak to uczynił w odniesieniu do innych kościołów. (c.d.n.)

 

zdjęcia: panorama Szarogrodu w latach 1900*, 1906, 1918 – udostępnia Biblioteka Narodowa w Warszawie na stronie internetowej Polona.
*Data podana przez BN w Warszawie nie jest ścisła, bowiem widok Szarogrodu pochodzi z Tygodnika Ilustrowanego Nr 218 z 1872 r. s. 116,  zatem ilustracja została wykonana w 1782 r. lub nawet wcześniej.

Zapraszamy naszych Czytelników do artykułów:

1. Szarogród cz. II – http://przewodnicyzamosc.pl/archiwa/8575

2. Szarogród cz. III – http://przewodnicyzamosc.pl/archiwa/8622

 

Opłatek przewodnicki.

W dniu 18 stycznia 2019 r. odbyło się, jak co roku, spotkanie przewodników zamojskich, którzy podzielili się opłatkiem z Kolegami i Koleżankami. Nie zabrakło także Honorowych Przewodników Koła w osobach Prezydenta Zamościa Marcina Zamoyskiego i ks. Błażeja Górskiego, kapelana przewodników oraz przedstawiciela Biura Promocji Miasta, Damiana Miechowicza. Przyjechali na spotkanie niezawodni przyjaciele Koła z Lublina i Lubartowa. Ze względu na żałobę narodową spotkanie miało skromną oprawę. Przewodnicy i ich Goście szybciej niż zwykle zakończyli wizytę w gościnnym jak co roku Barze „Asia”.

  

 

 

zdjęcia: Zbigniew Pietrynko