Groby żołnierzy polskich poległych 1939 r. w Gminie Komarów

       Wskutek zarządzenia Rządu Generalnego Gubernatorstwa z 21 lipca 1941 r. Be/Te i zlecenia Zarządu Głównego PCK opieka nad grobami poległych żołnierzy w 1939 r. została przekazana Zarządom Gmin.

                                                     Wożuczyn
Ranni w walce pod Falkowem zostali umieszczeni w szpitalu polowym zorganizowanym w starym biurze Cukrowni Wożuczyn. Zmarli w szpitalu zostali pochowani na cmentarzu parafialnym w Wożuczynie. Po ekshumowaniu rozrzuconych mogił został założony w listopadzie 1940 r. cmentarz wojskowy na terenie cmentarza rzym.-kat., położony obok kaplicy. Łącznie było 16 mogił ziemnych z drewnianymi krzyżami: 15 pojedynczych, jedna zbiorowa. Wykaz sporządził pełnomocnik PCK na powiat tomaszowski Władysław Gąsowski.
Protokołem z 3 listopada 1941 r. pełnomocnik Zarządu Głównego PCK O/Tomaszowski Władysław Gąsowski przekazał opiekę nad grobami poległych żołnierzy polskich wójtowi Gminy Komarów Antoniemu Krupie [1]. Groby ziemne  były uporządkowane, oznaczone numerami, zaopatrzone w drewniane krzyże z nazwiskami poległych, tych których udało się ustalić.

Wykaz poległych żołnierzy
  10.05.1945 r. Zarząd Gminy Komarów przesłał uzupełnioną listę
                                  prot. ekshumacji 509
  1. Nr grobu I – Korbs (żołnierz niemiecki),
  2. Nr grobu II – NN, depozyt – fotografie,
  3. Nr grobu III – NN, depozyt – różaniec, monogram rysunkowy,
  4. Nr grobu IV – Lassonczyk,
  5. Nr grobu V – Burda Tadeusz, depozyt – legitymacja, notes; plut pchor, przydział PKU Przemyśl, zmarł 28.09.39 r.,
  6. Nr grobu VI – Chłond Walenty
prot. Ekshumacji 510
  1. Nr grobu VII – NN, depozyt – woreczek, brzytwa,
  2. Nr grobu VIII – NN,
  3. Nr grobu IX – NN, depozyt – różaniec,
  4. Nr grobu X – Stanisław Pędziwiatr; strzelec z 31 pułku piechoty (10 DP), przydział PKU Sieradz, zmarł 28.09.39 r.,
  5. Nr grobu XI – NN,
  6. Nr grobu XII – Rachocki Czesław; strzelec z 22 pułku piechoty (9 DP), przydział PKU Płock,
  7. Nr grobu XIII – Kondzior Kazimierz; st. legionista z 6 pułku piechoty legionów (1 DPLeg), przydział PKU Białystok, zmarł 23.09.39 r.,
  8. Nr grobu XIV – Rutkowski Michał; kpr ze szwadronu czołgów (przypuszczalnie 61 dywizjon pancerny), przydział nieznany przypuszczalnie z Pomorza, zmarł 23.09.39 r.,
  9. Nr grobu XV – ppor NN, depozyt – klamra pasa (oficerskiego),
  10. Nr grobu XVI (mogiła zbiorowa):
– Klaczyński Aleksander (116 rezerwowy pp),
– Bilski Józef,
– Bogdanowicz Wiktor (1 pułk piechoty legionów),
– Martynas Józef; strzelec Martynus przydział PKU Barczowek (Borczówek), zmarł 1.10.39 r., (116 rezerwowy pułk piechoty),
– kpr pchor Wilczewski Czesław; syn Aleksandra i Ewy z Wróblewskich, ur w Komorowie powiat Ostrów Mazowiecki, z 7 pułku kawalerii (ułanów lubelskich, Mazowiecka Brygada Kawalerii), przydział PKU Małkinia, zmarł 23.09.39 r.,
– Tedyk Jan, st. strzelec, przydział PKU Złoczów, nieznana data zgonu, (116 rezerwowy pułk piechoty).
Łącznie pochowanych było 20 żołnierzy polskich (w tym siedmiu NN) oraz jeden niemiecki.

Obecnie na tablicy są wymienieni polegli
  1. oficer Eugeniusz Sioma; chodzi o por Eugeniusza Siomę ps Lech, który poległ w czerwcu 1945 r. pod Józefówką (gmina Rachanie),
  2. Czesław Rachocki, strzelec 22 p piechoty – PKU Plock,
  3. Kazimierz Kondzior, st. leg. 6 pułk – PKU Białystok,
  4. Czesław Wilczewski, kpr podchor. z 7 p. kw. – PKU Małkinia,
  5. Michał Rutkowski, kpr szwadronu czołgów,
  6. Wiktor Bogdanowicz kpr. – PKU Wilno,
  7. Jan Fedyk st. strz.-PKU Złoczów,
  8. Walenty Chląd, kpr. – PKU Częstochowa,
  9. Stanisław Pędziwiatr, szer. 31 p. piech. – PKU Sieradz,
  10. Józef Bilski, (kanonier) PKU Nakło pow. Wyrzysk,
  11. Stanisław Burda, plut. podchor. – PKU Przemyśl,
  12. Józef Martynus, szer. – PKU Borszczówek,
  13. siedmiu żołnierzy nieznanych.
Obecnie na tablicy znajduje się 19 poległych, zapomniano o:
– strz. Aleksander Klaczyński, 116 rezerwowy pułk piechoty,
– Lassonczyk.

Komarów-Osada
    Cmentarz wojskowy został założony w lipcu 1940 r. na terenie cmentarza rzym.-kat przy drodze do Komarowa-Osady. Według planów inż Jerzego Komackiego, kierownikiem komisji ekshumacyjnej PCK był Władysław Gąsowski. Wcześniej przeniesiono ciała z 10 mogił położonych na niewysokim wzgórzu. Ziemne mogiły w trzech rzędach, wzdłuż drogi, łącznie 36 mogił: w tym jedna podwójna. Opiekę nad cmentarzem wojskowym przejął wójt gminy.
 Wykaz poległych żołnierzy
                        protokoły ekshumacji 470-483
  1. Nr grobu I – Maciejowski Bogdan (11 pułk ułanów), depozyt – medalion,
  2. Nr grobu II – Władysław Butronowicz (68 pułk piechoty),
  3. Nr grobu III – NN,
  4. Nr grobu IV – por NN, depozyt – spinka, szpilka do krawatu,
  5. Nr grobu V – NN, depozyt – sztuczna szczęka, spinka, odznaczenie, krzyżyk,
  6. Nr grobu VI – NN, depozyt – monogram na bieliźnie S.D.,
  7. Nr grobu VII – NN, depozyt – medalik,
  8. Nr grobu VIII – NN, depozyt – scyzoryk, zapalniczka,
  9. Nr grobu IX – NN,
  10. Nr grobu X – NN,
  11. Nr grobu XI – NN,
  12. Nr grobu XII – Stanisław Paszowski 6 pułk strzelców podhalańskich), depozyt – legitymacja;
  13. Nr grobu XIII – NN,
  14. Nr grobu XIV – NN,
  15. Nr grobu XV – NN,
  16. Nr grobu XVI – plut NN;
  17. Nr grobu XVII – Rzepka Jan,
  18. Nr grobu XVIII – kpr NN;
  19. Nr grobu XIX – Obuchiewicz Henryk (6 pułk strzelców podhalańskich), depozyt – legitymacja,
  20. Nr grobu XX – szer Kamie…ski S…. , depozyt – znak tożsamości (nieśmiertelnik), chustka z monogramem S.K.,
  21. Nr grobu XXI – NN, depozyt – nieczytelny znak tożsamości,
  22. Nr grobu XXII – NN,
  23. Nr grobu XIII – NN,
  24. Nr grobu XIV – por Sychowski Mieczysław (11 pułk ułanów),
  25. Nr grobu XV – kpt Rynkowski (Władysław) ?,
  26. Nr grobu XVI – NN, depozyt – książka do nabożeństwa,
  27. Nr grobu XVII – NN,
  28. Nr grobu XVIII – NN,
  29. Nr grobu XXIX – Czapiga Stanisław (6 pułk strzelców podhalańskich),
  30. Nr grobu XXX – mogiła zbiorowa:
– mjr Smolka Stanisław, depozyt – papiery;
– żołnierz sowiecki (Armii Czerwonej),
  1. Nr grobu XXXI – NN,
  2. Nr grobu XXXII – kpt Krzywiec Walerian,
  3. Nr grobu XXXIII – Rynkowski (?), depozyt – medalik;
  4. Nr grobu XXXIV – Gębala (Gembala) Leon (6 pułk strzelców podhalańskich),
  5. Nr grobu XXXV – Władysław Knap (6 pułk strzelców podhalańskich),
  6. Nr grobu XXXVI – Sokołowski Włodzimierz (ppor 6 pułk strzelców podhalańskich).
Łącznie zostało pochowanych 36 żołnierzy polskich, w tym 22 nieznanych oraz jeden sowiecki.
Obecne groby z napisami na krzyżach
  1. kpr. Bultrowicz Władysław + 22.09.39 r., [2],
  2. strzel. Czapiga Stanisław+ 26.09.39 r.,
  3. por. Sychowski Mieczysław + 1939 r. – pomnik,
  4. strz. Obuckiewicz Henryk + 22.09.39 r.,
  5. ułan Maciejewski Bogdan + 22.09.39 r.,
  6. por. Krzywiec Walerian + 22.09.39 r.,
  7. ppor. Sychowski Mieczysław + 23.09.39 r.,
  8. strz. Knad Władysław + 22.09.39 r.,
  9. kpr. Kamica Stanisław + 22.09.39 r.,
  10. strz. Gębala Leon + 22.09.39 r.,
  11. plut. Dragula + 22.09.39 r.,
  12. mjr Boreysza Witold + 21.09.39 r.; z 15 pułku ułanów poznańskich, 20.09 skazany na karę śmierci za sianie defetyzmu i rozpuszczenie swojego oddziału (dywizjon pieszy kawalerii), dano mu możliwość rehabilitacji w walce, 21.09 zginął pod Cześnikami, być może tam pochowany,
  13. strz. Paszkowski Stanisław + 22.09.39 r.,
  14. kpr. Rykowski 22.09.39 r.,
  15. mjr. Smolka Stanisław + 24.09.39 r.,
  16. ppor. Sokołowski Włodzimierz + 22.09.39 r..
  17. ppor. Stopczyński Stanisław + 22.09.39 r.,
  18. kanonier Susek Augustyn + 22.09.39 r.; zginął pod Kadłubiskami,
  19. wach. podcho. Waśniewski Tadeusz + 22.09.39 r.; podchorąży 4 pułku strzelców konnych, zginął w Krasnobrodzie-Majdan, przypuszczalnie tam pochowany,
  20. kpr. Żytkowski Józef + 23.09.39 r.,
Z okresu okupacji
  1. Józef Lewicki + 30.12.42 r.,
  2. Kozak Giedeon Mieczysław + 25.04.45 r..
Nie uwzględniony szer Jan Rzepka, poległ w Dąbrowie 21.09.39 r. być może pochowany w Łabuniach (?)
Łącznie 36 poległych żołnierzy z 1939 r., w tym 19 nieznanych.[3]
Stankiewicz Zbigniew
[1] Obecnie przynależy do Gminy Rachanie
[2] Rowery.olsztyn.pl/wiki/miejsca/1939/lubelskie/komarow-osada
[3]Wikipedia