Forum

Avatar

Zapomniałeś hasła?
Szukanie zaawansowane

— Zakres szukania —




— Match —





— Opcje Forum —





Minimalna ilość znaków wyszukiwania to 3. Maksymalna to 84

sp_TopicIcon
Bazylianie w Zamościu
16 grudnia 2016
19:59
Avatar
Stały bywalec
Members

Przewodnicy
Liczba Postów: 221
Data Rejestracji:
27 stycznia 2014
sp_UserOfflineSmall Offline

Temat jest na tyle mało znany, że warto mu poświęcić oddzielną dyskusję na Forum.

Jednym z pierwszych opracowań na temat zamojskich bazylianów jest niewielka książeczka wydana w Zamościu w1938 r. pt. "Z dziejów zakonu bazylianów w Zamościu" Aleksandra Kossowskiego, który będąc pracownikiem Archiwum Państwowego w Lublinie miał dostęp do archiwaliów po zamojskich bazylianach. Dla przewodników, którzy zechcą bliżej zapoznać się z jej treścią - informacja - książka znajduje się w zasobach biblioteki Muzeum Zamojskiego.

Przypominamy, że w dniach 11-12 kwietnia 2015 r. w Muzeum Zamojskim odbyła się Sesja poświęcona Synodowi Zamojskiemu. W trakcie Sesji, podczas wykładu o zamojskich bazylianach - starszy kustosz Muzeum - Maria Rzeźniak prezentowała ww. książkę, podobnie jak pozycję "Kościoły, cerkwie i klasztory Lubelszczyzny w świetle badań archeologicznych", w której przeczytamy o najnowszych ustaleniach dot. Bazylianów w Zamościu. Dużo informacji na ten temat odnajdziemy na s. 172-180 w opracowaniu Artura Witkowskiego i Wiesława Komana - Klasztor i kościół Bazylianów w Zamościu w świetle dotychczasowych badań archeologicznych (wydanie Lublin 2013).

Link: http://www.wkz.lublin.pl/image.....013%20.pdf
Zachęcam uczestników Forum do dzielenia się Waszą wiedzą w temacie.

17 grudnia 2016
08:07
Avatar
Stały bywalec
Members

Przewodnicy
Liczba Postów: 221
Data Rejestracji:
27 stycznia 2014
sp_UserOfflineSmall Offline

Znalazłam dodatkową informację:
"Bazylianom zamojskim prof. Kossowski poświęcił dwie rozprawy drukowane w "Tece Zamojskiej" z r. 1938 oraz w "Rocznikach Humanistycznych" T.IV, 1957 z. 4."
http://bazhum.muzhp.pl/media//.....86-288.pdf

Warto chyba także zajrzeć do tych źródeł.

17 grudnia 2016
14:38
Avatar
Użytkownik
Members
Liczba Postów: 23
Data Rejestracji:
13 kwietnia 2015
sp_UserOfflineSmall Offline

W dyskusji przydadzą się na pewno informacje zawarte w artykułach Pana Andrzeja Gila: Jan Zamoyski wobec zagadnień wyznaniowych na przykładzie Zamościa przełomu XVI i XVII wieku - http://muzeum-zamojskie.pl/wp-.....df/jz2.pdf oraz Pani Agnieszki Szykuły-Żygawskiej: Folwark w Mocówce koło Zamościa. Przyczynek do badań nad kulturą materialną o.o. bazylianów zamojskich pod koniec XVIII i na początku XIX wieku - http://www.rasil.home.pl/rrh_7.....zykula.pdf. Przypisy podane w artykułach odsyłają nas do kolejnych ciekawych źródeł.

17 grudnia 2016
20:03
Avatar
Stały bywalec
Members

Przewodnicy
Liczba Postów: 221
Data Rejestracji:
27 stycznia 2014
sp_UserOfflineSmall Offline

Zapomniałam o tym materiale p. Agnieszki. Mam go gdzieś w swoich zasobach jeszcze od czasów kiedy interesowałam się cerkwią w Łabuńkach. Dzięki Ewciu za dołączenie tych źródeł. Ja natomiast natrafiłam w internecie na dwa artykuły p. Marii Matuszewskiej w Niedzieli (edycja zamojsko-lubaczowska). W zasadzie nie wnoszą nic nowego ponad wiedzę znaną z innych źródeł, ale dołączam je tutaj jako małą cegiełkę w temacie.

Zakon zamojskich bazylianów
http://www.niedziela.pl/artyku.....bazylianow

Dzieje kościoła św. Mikołaja w Zamościu
http://www.niedziela.pl/wydruk/42952/nd

W świetle prezentowanych materiałów należy zadać sobie kluczowe pytanie. Kiedy sprowadzono do Zamościa bazylianów? W różnych źródłach podawane są różne daty. Najczęściej pojawiają się daty 1700 i 1706 r. Przykładowo Panowie Wiesław Koman i Artur Witkowski w ww. opracowaniu podają datę 1700 r. - cyt. ..."W roku 1699 Anna z Gnińskich Zamoyska usuwa z cerkwi prawosławnych, aby na ich miejsce sprowadzić w 1700 r. Bazylianów"... Natomiast Pani Agnieszka Szykuła Żygawska podaje datę 1706 r. cyt....."W 1706 roku Anna z Gnińskich Zamoyska sprowadziła do Zamościa o.o. bazylianów i osiedliła ich przy unickiej parafii p.w. św. Mikołaja".....

Za datą 1706 opowiada się ponadto M. Matuszewska, natomiast za datą 1700 Jerzy Kowalczyk w Przewodniku po Zamościu (s. 118 - wyd. 1977) cyt...."W 1700 staraniem ordynatowej Anny z Gnińskich Zamoyskiej przy cerkwi zostali osadzeni należący do unii bazylianie"...

Rok 1700 jako data przybycia bazylianów do Zamościa podawany jest także na stronie parafii prawosławnej p.w. św. Mikołaja Cudotwórcy w Zamościu

cyt...."Należy przypomnieć, że parafia została włączona do unickiej diecezji chełmskiej w dniu 5.04.1699 r. a już dziewięć lat wcześniej Anna Zamoyska i bp chełmski Augustyn Łodziata formalnie wyrugowali prawosławnych duchownych. Dlatego liturgię służyli w niej dwaj jabłeczyńscy mnisi, prawdopodobnie realizując plan renowacji i przebudowy cerkwi wg projektu Jana Michała Linka. W 1700 r. zostali oni zastąpieni przez chełmskich bazylianów, którzy z przerwami zarządzali cerkwią do kasaty ich klasztoru w 1865 r.".....

http://lublin.cerkiew.pl/paraf.....pe=history

17 grudnia 2016
22:58
Avatar
Stały bywalec
Members

Przewodnicy
Liczba Postów: 221
Data Rejestracji:
27 stycznia 2014
sp_UserOfflineSmall Offline

O zamojskich Bazylianach w Zamościopedii p.Andrzeja Kędziory

http://www.zamosciopedia.pl/in.....24724s1822

18 grudnia 2016
01:29
Avatar
Użytkownik
Members
Liczba Postów: 23
Data Rejestracji:
13 kwietnia 2015
sp_UserOfflineSmall Offline

Za kronikarzem bazyliańskim: "J. W. Pani Anna Zamoyska Podskarbina W. Koronna przykładney gorliwością nayprincypialnieyszą Prawa Ordynacyi Zamoyskiey zachowuiąc Regułę gdy w pośrodku Bogu poświęconych Katolickiey Religii Kościołów Cerkwie schyzmatyckiey tu w Zamościu [...] cierpieć nie mogła nie tylko Szpetną sprofanowaną herezyą chcąc rekoncyliować Ołtarze, ale razem zarażone teyże herezyi jadem ludzi władzy swoiey podległych uleczyć dusze, na mieyscu wypędzonych syzmatyków o sprowadzenie WW O.O. Bazylianów Unitów starała się , iakąż skuteczną kooperacyą w Roku 1706 przez JWJX Lewickiego na tenczas Episkopa Chełmskiego wprowadzonych solennie przyięła, którzy tak wprowadzeni y przyięci od naywyższego Biskupa Klemensa XI tudzież przez Synod Zamoyski w Roku 1720 potwierdzeni zostali."
Po przeczytaniu powyższego przychylam się do przypuszczeń Aleksandra Kossowskiego, że Bazylianie byli już wcześniej w Zamościu i pracowali w cerkwi podmiejskiej od 1639 r., natomiast cerkiew miejską przejęli dopiero w 1706 r. po przejściu do unii w 1706 r. istniejącego przy niej młodszego bractwa Opieki Bogurodzicy . Dopiero w 1732 r. w celu załagodzenia konfliktów bractwa istniejące przy cerkwi św. Mikołaja zostały podporządkowane przełożonym tamtejszych bazylianów. Ten tok rozumowania przytacza Andrzej Gil w artykule "Opis unickiej cerkwi p.w. św. Mikołaja w Zamościu z 1828 r. na tle dziejów tamtejszych bazylianów".
Już we wcześniej przytaczanym przeze mnie artykule "Jan Zamoyski wobec zagadnień wyznaniowych..." Andrzej Gil opisuje konsekwencje unii w Brześciu z 1596 r. dla prawosławnych mieszkańców Zamościa.

18 grudnia 2016
22:15
Avatar
Stały bywalec
Members

Przewodnicy
Liczba Postów: 221
Data Rejestracji:
27 stycznia 2014
sp_UserOfflineSmall Offline

Zatem zawierzając kronikarzowi Bazylinów przyjąć należy, że objęcie przez Bazylianów cerkwi p.w. św. Mikołaja to rok 1706.
Za jakiego źródła cytujesz Ewcia tego kronikarza?

Gdzie jeszcze poczytać można o zamojskich bazylianach?

...."Na terenie dzisiejszej Polski szczególne znaczenie miały klasztory w Zamościu i Werchracie. (...)Nieprzychylność władz rosyjskich do bazylianów spowodowała, że od 1831 roku prowincja nie miała protoihumena (prowincjała), co praktycznie oznaczało zawieszenie jej działalności. Los bazylianów w Rosji był już przesądzony. Jednak w tym czasie w Polsce (Królestwo Polskie) działało jeszcze 5 klasztorów bazyliańskich (Warszawa, Zamość, Biała, Lublin, Chełm), które jeszcze w 1810 roku zorganizowały się w odrębną Prowincję Narodzenia Najświętszej Marii Panny. Prowincja ta przetrwała jeszcze do 1864 roku, kiedy władze rosyjskie ogłosiły jej rozwiązanie, a bazylianów umieściły w ostatnim działającym klasztorze w Warszawie, który jednak już w 1872 roku kazano opuścić zakonnikom. Przez kolejne lata, pod panowaniem rosyjskim, nie było miejsca dla bazylianów"....

http://www.bazylianie.pl/?opti.....38;id=2150

Leszek Borys – Historia cerkwi prawosławnej i grekokatolickiej na terenach obecnego powiatu zamojskiego
Zamojski Kwartalnik Kulturalny 1-2 (78-79) 2004

http://trzy_plusy.w.interiowo......doxia.html

18 grudnia 2016
23:38
Avatar
Użytkownik
Members
Liczba Postów: 23
Data Rejestracji:
13 kwietnia 2015
sp_UserOfflineSmall Offline

Do bezpośredniego źródła w Archiwum Państwowym w Lublinie nie dotarłam - "Bazylianie w Zamościu" sygn. 10, k. 18-19. Fragment ten, opatrzony przypisem, opublikował Andrzej Gil w artykule "Opis unickiej cerkwi p.w. św. Mikołaja w Zamościu z 1828 r. na tle dziejów tamtejszych bazylianów", zawartym w Zamojsko-Wołyńskich Zeszytach Muzealnych, tom I, Muzeum Zamojskie w Zamościu, Zamość 2003.

19 grudnia 2016
20:59
Avatar
Stały bywalec
Members

Przewodnicy
Liczba Postów: 221
Data Rejestracji:
27 stycznia 2014
sp_UserOfflineSmall Offline

Jan Jakub Zamoyski ordynat zamojski, pułkownik wojsk JKM i Rzeczypospolitej, na prośbę kilkorga mieszczan zamieszkałych na Podwalu, koło klasztoru Bazylianów w Zamościu, zezwala na sprzedaż ich „chałupek” temuż klasztorowi, w związku z planem poszerzenia cmentarza i pomieszczeń klasztornych, 25.06.1773 r.

http://pw.kasaty.pl/index.php/.....6490.html+

Odnośnie cmentarza Bazylianów i wcześniejszych użytkowników cerkwi p.w. św. Mikołaja nie mamy zbyt wielu wzmianek. Wspomina o nim prof Jerzy Kowalczyk w Przewodniku (s. 120 wydania 1977):
cyt."Cmentarz wokół kościoła był grzebalny i jeszcze w 1953 znajdowały się tu 2 zabytkowe płyty nagrobne z zatartymi napisami i późnorenesansową ornamentyką"....

Potwierdzają także jego istnienie wykopaliska archeologiczne:

"Północną część stanowi obecny klasztor, natomiast na części południowej znajduje się kościół p.w. św. Mikołaja i dziedziniec przykościelny, na którego południowej części dawniej znajdował się cmentarz (..) Fundamenty murów klasztoru wzniesiono w dwojakiej konstrukcji. Część ich wykonano jako pełne fundamenty ceglano-kamienne z cegły i łamanego kamienia wapiennego spajanego na zaprawie piaskowo-wapiennej, a część w technologii fundamentu punktowego. Ten ostatni dotyczył przede wszystkim tych partii budynku, które posadowiono na terenie dawnego cmentarza przykościelnego, gdzie w partii posadowienia fundamentów natrafiono na dość liczne pochówki, zachowane in situ oraz inne zniszczone w trakcie budowy klasztoru. Interesującym było odsłonięcie szkieletu z grotem tkwiącym między kręgami, co mogło wskazywać na ofiarę oblężenia miasta. (...) Poziom III - to już nawarstwienia bezpośrednio związane z terenem przykościelnym, związanym z istniejącym tu jego cmentarzem, a powstałe jeszcze przed budową klasztoru. Występowały one na głębokości ok. 0,60-0,70 m pod powierzchnią terenu i również oddawały pierwotne ukształtowanie terenu. (...) W zasypiskach wypełniających krypty kościelne i piwnice klasztorne oraz otoczenie tych obiektów, odkryto wiele fragmentów szkieletów ludzkich i przemieszanych kości, które zalegały także na poziomie posadowienia filarów fundamentowych omawianych budowli, co pozwala na stwierdzenie, że klasztor został wzniesiony na wcześniej istniejącym w tym miejscu cmentarzu. (...) W podziemiach kościoła dotychczas nie objętych żadnymi pracami badawczymi dokonano odgruzowania i oczyszczenia tych pomieszczeń oraz wykonano ich inwentaryzację architektoniczną. Piwnice w znacznej części wypełnione były nasypem złożonym z ziemi przemieszanej z gliną, gruzem ceglanym i kamiennym. W zasypisku odnajdywano fragmenty trumien oraz luźne kości ludzkie. (...) Przypuszczać należy, że piwnice służyły pierwotnie jako miejsce pochówków księży i zakonników. "

http://www.wkz.lublin.pl/image.....013%20.pdf

Jak dotąd nie spotkałam się z żadną mapą Zamościa, na której byłoby oznaczenie tego cmentarza przycerkiewnego/przykościelnego.

20 grudnia 2016
15:15
Avatar
Stały bywalec
Members

Przewodnicy
Liczba Postów: 221
Data Rejestracji:
27 stycznia 2014
sp_UserOfflineSmall Offline

EwaMaria powiedział
cytat za kronikarzem Bazylianów: ....na mieyscu wypędzonych syzmatyków o sprowadzenie WW O.O. Bazylianów Unitów starała się , iakąż skuteczną kooperacyą w Roku 1706 przez JWJX Lewickiego na tenczas Episkopa Chełmskiego wprowadzonych solennie przyięła,   

Daty 1706 nie można utożsamiać ze sprowadzeniem Bazylianów do Zamościa przez Annę Franciszkę z Gnińskich Zamoyską, bowiem zmarła ona w połowie 1704 r. (vide dział "Pytania przewodnickie")

Strefa czasowa forum: Europe/Warsaw

Najwięcej użytkowników online: 22

Obecnie online:
1 Gość(i)

Obecnie przeglądają tę stronę:
1 Gość(i)

Najaktywniejsi na forum:

Ewa: 221

EwaMaria: 23

Zbyszek: 4

Michał: 2

Statystyki użytkowników:

Posty gości: 0

Użytkownicy: 19

Moderatorzy: 0

Administratorzy: 1

Statystyki forum:

Grupy: 4

Fora: 10

Tematy:36

Posty: 245

Najnowsi użytkownicy:

Administratorzy: admin: 4