Forum

Avatar

Zapomniałeś hasła?
Szukanie zaawansowane

— Zakres szukania —




— Match —





— Opcje Forum —





Minimalna ilość znaków wyszukiwania to 3. Maksymalna to 84

sp_TopicIcon
Michał Pieszko
13 lutego 2014
13:37
Avatar
Stały bywalec
Members

Przewodnicy
Liczba Postów: 223
Data Rejestracji:
27 stycznia 2014
sp_UserOfflineSmall Offline

W roku 2014, mija 80 lat od wydania przez Michała Mariana Pieszkę "Przewodnika po Zamościu i okolicy". Ta niewielka książeczka z 1934 r., to prawdziwy biały kruk pośród wydanych od tego czasu przewodników po Zamościu i Zamojszczyźnie. Autor poświęcił ją osobie Aleksandra Jankowskiego, wielkiego pioniera krajoznawstwa polskiego.

W kręgach Przewodników zamojskich patronatem Michała Pieszki objęty został "Klub Michała Pieszki". Działa od szeregu lat przy zamojskim oddziale PTTK, skupiając w swoich szeregach nie tylko przewodników.

Oddając w tym roku, wszelkie honory i zaszczyty przewodnickie Michałowi Pieszce, jednemu z pierwszych przewodników Zamościa, Jego słowami sprzed tych 80 lat zechcę przedstawić nasze miasto w tym dziale. Archaicznym już nieco językiem, jakże odmiennym od dziś stosowanego przez przewodników. Bez zbędnego natłoku wiedzy. Spokojnie, z dumą i miłością do miasta, w którym żył, pracował, uczył i spoczywa na tutejszym cmentarzu. Obejrzyjmy te najciekawsze miejsca Zamościa raz jeszcze, ale Jego oczyma.

Rynek Wielki z Ratuszem to wizytówka Zamościa. Mało kto jednak, zna jego opis sprzed kilkudziesięciu lat. Posłuchajmy zatem, jak namalował słowami to miejsce Michał Pieszko:

cyt. ..."Dzieje miasta to wielka zaszczytna karta historji w pokoju i wojnie. Celem stworzenia silnej placówki obywatelskiej Jan Zamoyski sprowadził do swego miasta kupców ormiańskich i greckich, którzy utworzyli tu kolonje w oddzielnych dzielnicach z własnemi świątyniami. Prócz tego wśród kupiectwa miejscowego byli silnie reprezentowani kupcy: Polacy, Rusini, Szkoci (Anglicy), Niemcy, Żydzi. Na rynku zamojskim widziałeś towary rodzime, dalekiego wschodu i zachodu....wino-małmazyję, złotnictwo, cenną broń (wyrobu miejscowego i wschodu), drogie materje, korzenie i wiele, wiele innych cennych towarów. Rynek zamojski słynął bogactwem wśród swoich i obcych. Ściągał tu scholar-uczeń z najdalszych kresów, łaknąc wiedzy w Akademji, która niosła światło nauki z hasłem:
"." Bądź ukochanej Ojczyzny podporą..."

17 lutego 2014
12:42
Avatar
Stały bywalec
Members

Przewodnicy
Liczba Postów: 223
Data Rejestracji:
27 stycznia 2014
sp_UserOfflineSmall Offline

Oto jak Michał Pieszko opisuje pałac Zamoyskich:

cyt..."Zwiedzanie Starego Miasta zaczynamy od Zamku-Pałacu, kolebki historycznego czynu Zamościa. Zamek wzniesiono w XVI wieku (część środkowa) na obszernym, podmurowanym tarasie, kryjącym wewnątrz długie, podziemne krużganki-lochy, ciągnące się pod miastem, oraz wybiegające na zewnątrz murów fortecznych. Zamek - w swym głównym zrębie - początkowo jednopiętrowy - otoczony był murem obronnym, w którym, od strony miasta, wznosiły się dwie baszty. W XVIII wieku architekt włoski Catellani stary zamek gruntownie przebudował w stylu barokowym. Wówczas to dodał drugie piętro, boczne oficyny - dachy mansardowskie - oraz wspaniałe zewnętrzne schody, które prowadziły na taras pierwszego pietra, skąd wchodziło się do sal reprezentacyjnych. Z dawnego splendoru wnętrza pozostały nieliczne kominki. Od strony placu Akademickiego pałac był ogrodzony piękną żelazną kratą, przerywaną słupami murowanemi, na których stały kapryśne aniołki. Na dziedziniec pałacowy prowadziła obszerna brama z dwiema bocznymi bramkami. Na słupach bramy leżący rycerze w zbroi z dzidami w reku. Dziś z tego dawnego splendoru nie pozostało ani śladu.".....

17 lutego 2014
13:11
Avatar
Stały bywalec
Members

Przewodnicy
Liczba Postów: 223
Data Rejestracji:
27 stycznia 2014
sp_UserOfflineSmall Offline

 http://przewodnicyzamosc.pl/hosting/imgs/38657_Rynek.jpg Image Enlarger

Widok Rynku Wielkiego z kamienicami, na kamieniu litograficznym z 2 połowy XIX w. wykonanym w Zamojskiej drukarni - obecnie w zbiorach Muzeum Zamojskiego.

5 maja 2014
16:06
Avatar
Stały bywalec
Members

Przewodnicy
Liczba Postów: 223
Data Rejestracji:
27 stycznia 2014
sp_UserOfflineSmall Offline

Oto fragment przewodnika M. Pieszki opisujący świątynię Franciszkańską w Zamościu:

....."Kościół OO. Franciszkanów (dom Ludowy)
Obok zabudowań bonifraterskich - po prawej ręce - potężny budynek w stylu barokowym, bogato ozdobiony pilastrami, niszami, gzymsami itp. Obecnie to już tylko fragment - część, dawnej wspaniałej świątyni OO.Franciszkanów. Zakon OO. Franciszkanów osiedlił się w Zamościu jeszcze za życia J Zamoyskiego, początkowo na przedmieściu Lwowskim przy drewnianym kościółku św. Krzyża. Nową siedzibę dla OO. Franciszkanów - wewnątrz już miasta - ufundował w roku 1636 Tomasz Zamoyski. Kościół był pod wezwaniem N. Marji Panny. Obok kościoła, na dzisiejszym placu samochodowym, były zabudowania klasztorne.

Instytucja ta religijna zniesiona po pierwszym rozbiorze przez cesarza austrjackiego Józefa II, niebawem przez niego samego powtórnie przywrócona, ostatecznie zniesiona w roku 1809. W zabudowaniach klasztornych, po likwidacji, mieścił się szpital. W kościele początkowo założono magazyny, a później rząd rosyjski urządził koszary wojskowe. Obecnie Dom Ludowy, Teatr, Kino, oraz siedziba wielu Organizacyj i instytucyj społecznych np. Powiatowa Kasa Komunalna.

Budowla kościoła jeszcze w ostatnich latach XIX wieku posiadała wspaniałe ściany szczytowe - zresztą cała budowla była wyższa o jedno piętro. Pod kościołem obszerne lochy w dwuch [pisownia oryginalna] pietrach - poziomach. Niestety drugi poziom prawie już zasypany - stąd prowadziły obszerne lochy-chodniki pod miasto.".......

 http://przewodnicyzamosc.pl/hosting/imgs/51924_fasada.jpg Image Enlarger  http://przewodnicyzamosc.pl/hosting/imgs/08324_Fran.jpg Image Enlarger  http://przewodnicyzamosc.pl/hosting/imgs/53602_Francis.jpg Image Enlarger

9 maja 2014
08:40
Avatar
Stały bywalec
Members

Przewodnicy
Liczba Postów: 223
Data Rejestracji:
27 stycznia 2014
sp_UserOfflineSmall Offline

Ciekawy opis daje M. Pieszko dawnemu zespołowi klasztornemu OO. Bonifratrów, w którego czworobok wkomponowany był kościół i trzy skrzydła klasztorne. Zespół ten przyjął później nazwę "Podkarpia."

....."Ostatnim domem - po lewej ręce, idąc od miasta - jest obszerny budynek w stanie wielkiego zaniedbania. Jest to t. zw. "Podkarpie" - dawniej zabudowania kościoła i klasztoru OO.Bonifratrów, którzy w zabudowaniach klasztornych utrzymywali szpital, przedewszystkiem, dla chorych i rannych żołnierzy w czasie oblężeń miasta. Tę instytucję religijno-charytatywną założył w połowie XVII wieku X. Mikołaj Świrski, sufragan chełmski. W kościele bonifraterskim znajdował się ongiś, słynny z cudów, obraz Matki Boskiej Bonifraterskiej, a na podwórzu kościelnym, słynna z cudownych uleczeń studzienka, dziś w stanie okropnego zaniedbania. Po pierwszym rozbiorze Polski - w roku 1784 - rząd austrjacki zniósł klasztor i kościół, a obraz Matki Bożej przeniesiono do kościoła Franciszkanów, potem do kościoła PP Klarysek w Zamościu (dziś dom Policji Państw.), a wreszcie dostał się do kościoła św. Katarzyny w Szczebrzeszynie, gdzie po dziś dzień pozostaje. Kościół i klasztor rząd austrjacki sprzedał na licytacji. Obecnie całość budowli w stanie straszliwego zaniedbania".....

 http://przewodnicyzamosc.pl/hosting/imgs/80479_P 1.jpg Image Enlarger  http://przewodnicyzamosc.pl/hosting/imgs/17964_P2.jpg Image Enlarger  http://przewodnicyzamosc.pl/hosting/imgs/83960_P3.jpg Image Enlarger

9 maja 2014
09:49
Avatar
Stały bywalec
Members

Przewodnicy
Liczba Postów: 223
Data Rejestracji:
27 stycznia 2014
sp_UserOfflineSmall Offline

cyt...." Kościółek św. Stanisława

Stojąc na dawnym Placu Giełdy, później zw. franciszkańskim, a dziś placem samochodowym, widzimy skromne budowle kościelne, nakryte kopułą, oraz wyniosłą wieżę. To kościółek św. Stanisława. Kościółek ten swoją historją, łączy się z dziejami handlu lewantyńskiego (wschodniego) w Zamościu. Oto kupcu greccy, handlując w Zamościu przeważnie winami, małmazją, otrzymali w roku 1589 od J. Zamoyskiego przywilej na wybudowanie świątyni kultu prawosławnego. Organizacyjnie grecy zamojscy - wyznawcy prawosławia - posiadali autonomię t. j. byli zawiśli hierarchicznie bezpośrednio od patryarchy konstantynopolskiego. Językiem obrzędowym zamojskich wyznawców - Greków był ich rodzimy język grecki. Jak widać z powyższego prawosławni kupcy greccy Zamościa nie byli związani z miejscowem prawosławiem, które miało swą oddzielną, małą drewniana cerkiewkę na Przedmieściu Lwowskiem.

Kupcy greccy mieli w Zamościu swą autonomiczną parafję, aż do pierwszych lat XVIII wieku, poczem skutkiem zawieruchy wojennej, kiedy handel upadł - wrócili do swej dalekiej ojczyzny - do Grecji, a opustoszały kościółek przeszedł na własność Ordynacji Zamojskiej. W roku 1706 Anna z Gnińskich ordynatowa Zamoyska przekazała kościółek O.O. Bazyljanom - Unitom, którzy tu rezydowali aż do roku 1875 t. j. do czasu zniesienia unji w Zamościu. Zabrany kościółek rząd rosyjski oddał miejscowym prawosławnym, którzy mieli go w swem posiadaniu aż do roku 1915, kiedy to wojskowe władze austrjackie - po cofnięciu się wojsk rosyjskich na wschód - oddały kościółek na użytek miejscowych szkół katolickich.

Pod względem architektury mamy tu dwa style: renesansowy i barokowy. Nad skromną masą samej budowli kościelnej panuje duża wieża barokowa z widocznemi strzelnicami, mająca zatem charakter baszty obronnej. U czoła fasady nowsza przybudówka, westibul, poczem poprzez bramę w wieży ze skromnym portalem barokowym, kutym w kamieniu, wchodzmy do wnętrza. Wnętrze, o jednej nawie, jest nakryte żebrowaną kopułą renesansową z latarnią. Po bokach dwie maleńkie, półkoliste kapliczki, ozdobione żebrowaniami i cherubinkami. Absyda bardzo skromna, bez śladów zdobnictwa. Po prawej ręce absydy - prezbiterjum zakrystja, ozdobiona polichromją artysty - malarza Pawła Gajewskiego"............

 http://przewodnicyzamosc.pl/hosting/imgs/12346_cerkiew.jpg Image Enlarger  http://przewodnicyzamosc.pl/hosting/imgs/34725_portal.jpg Image Enlarger  http://przewodnicyzamosc.pl/hosting/imgs/72468_cerkiew ruska.jpg Image Enlarger

9 maja 2014
10:31
Avatar
Stały bywalec
Members

Przewodnicy
Liczba Postów: 223
Data Rejestracji:
27 stycznia 2014
sp_UserOfflineSmall Offline

Kontynuując nasz spacer po Zamościu z lat trzydziestych XX w.., z Przewodnikiem - Michałem Pieszko, poznajemy kolejny obiekt turystyczny, który dzisiaj niebywale wypiękniał po konserwacji. Obecnie mieści się w nim Szkoła Muzyczna, a dawniej?

cyt....."Kościół i Klasztor PP. Klarysek (Komenda Policji)

W sąsiedztwoie kościółka św. Stanisława - przy ul. T. Kościuszki, idąc w stronę Kolegjaty, widzimy skromne zabudowania kościelne...to dawny kościół i klasztor PP. Klarysek, zwanych Bernardynkami lub Franciszkankami. Zakonnice zajmowały się wychowywaniem i kształceniem panienek. W roku 1788 rząd austrjacki zlikwidował zakon na terenie Zamościa, a ich kościół i klasztor oddał PP. Miłosierdzia t. j. Szarytkom, które utrzymywały szpital. Pod zabudowaniami lochy....".....

 http://przewodnicyzamosc.pl/hosting/imgs/42035_K 1.jpg Image Enlarger  http://przewodnicyzamosc.pl/hosting/imgs/23871_K 2.jpg Image Enlarger  http://przewodnicyzamosc.pl/hosting/imgs/20493_K 3.jpg Image Enlarger

9 maja 2014
11:10
Avatar
Stały bywalec
Members

Przewodnicy
Liczba Postów: 223
Data Rejestracji:
27 stycznia 2014
sp_UserOfflineSmall Offline

"Przewodnik po Zamościu i okolicy" Michała Pieszki został wydany przez Zarząd Zamojskiego Oddziału Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego. Autor przewodnika wchodził w skład tego zarządu. Do tego szanownego grona należeli obok Niego: Leon Kryczyński (prezes); Stanisław Przybyłowicz (sekretarz) i Tadeusz Przestalski (skarbnik). Zdjęcia jakie znalazły się w przewodniku wykonano w pracowni znanego fotografa zamojskiego, Strzyżowskiego Inne z nich, które dzisiaj mają charakter dokumentów archiwalnych wykonywali Jabłoński i Przybyłowicz.

Zdjęcia prezentowane tutaj, podczas naszego spaceru w przeszłość, są współczesne. Niedługo zostanie wydany reprint przewodnika i niektóre z tych zdjęć można będzie porównać z archiwalnymi. Chociażby zdjęcie Pałacu Zamoyskich (opisanego powyżej), które znajduje się na wkładce do przewodnika, pomiędzy stronami 28 i 29. Pałac przedstawiony jest tam od frontu. Na tym archiwalnym zdjęciu, dominuje jego korpus główny. Przed, mieszczącym się tutaj wówczas, Sadem Okręgowym widnieje, wydzielony w formie trawnika, relikt dawnego placu przed pałacem. On sam niewiele się zmienił,od tamtego czasu. Czeka cierpliwie w kolejce na swoje dobre "pięć minut".

 http://przewodnicyzamosc.pl/hosting/imgs/50837_P1.jpg Image Enlarger  http://przewodnicyzamosc.pl/hosting/imgs/81534_P2.jpg Image Enlarger  http://przewodnicyzamosc.pl/hosting/imgs/04726_P 3.jpg Image Enlarger

9 maja 2014
12:25
Avatar
Stały bywalec
Members

Przewodnicy
Liczba Postów: 223
Data Rejestracji:
27 stycznia 2014
sp_UserOfflineSmall Offline

Dla relaksu, na chwilę odbiegniemy od architektury Zamościa. Pieszko, w swoim przewodniku opisał także Ogród Zoologiczny. Wielu z obecnych mieszkańców Zamościa, pamięta jeszcze jego starą lokalizację. ZOO mieściło się tuż obok kościoła św. Katarzyny. Na niewielkiej przestrzeni, w samym centrum Starego Miasta, "pachniało" niedźwiedziami.

...." Przy Gimnazjum m. w roku 1919 powstał pierwszy w Polsce Szkolny Ogród Przyrodniczy "Zoo", dzieło wielkiej, ofiarnej pracy prof. Stefana Milera. W Ogrodzie jest około 70 gatunków zwierząt np. lew, niedźwiedzie, jelenie, daniele, wilki...orły...i przeszło 300 gatunków roślin"........

Dzisiaj, zamojskie ZOO ma się o wiele lepiej. Zyskało nowe przestrzenie, zmodernizowane pawilony i nowe gatunki (300) zwierząt (2000). Czeka na najnowszą atrakcję, afrykańskie żyrafy.

 http://przewodnicyzamosc.pl/hosting/imgs/31908_Mis Bartka.jpg Image Enlarger  http://przewodnicyzamosc.pl/hosting/imgs/45021_strusiak.jpg Image Enlarger  http://przewodnicyzamosc.pl/hosting/imgs/72406_Jaszczurki.jpg Image Enlarger

9 maja 2014
17:55
Avatar
Stały bywalec
Members

Przewodnicy
Liczba Postów: 223
Data Rejestracji:
27 stycznia 2014
sp_UserOfflineSmall Offline

O Rynku Solnym w Zamościu Michał Pieszko tak napisał (pisownia oryginalna):

...."Idąc jedną z dwuch uliczek obok Ratusza w kierunku północnym, czyli w kierunku Dzielnicy Lubelskiej, dostajemy się na mały placyk handlowy, zwany w dawnych wiekach Rynkiem Solnym. Zachowały się tu jeszcze podcienia, a jeden z domów zachował również bogaty fryz podokienny niefortunnie polichromowany......
Trybunał
Do placu przytykają tylne oficyny Ratusza, w których, za dawnych czasów Polski przedrozbiorowej, miał swą siedzibę Trybunał Zamojski, jako Sąd apelacyjny dla wszystkich sądów miejskich, jakie znajdowały się na terenie ziem Ordynacji Zamoyskiej. Sąd ten początkowo - od roku 1583 - miał swą siedzibę w Szczebrzeszynie, kiedy na zamku szczebrzeskim panował ród Górków. Po przejściu Szczebrzeszyna w posiadanie J. Zamoyskiego, Trybunał przeniesiono do nowozałożonego m. Zamościa. Do dziś nad bramą, wiodącą do dawnego Trybunału, widnieją emblematy jego władzy.

 http://przewodnicyzamosc.pl/hosting/imgs/69317_Rynek Solny.jpg Image Enlarger  http://przewodnicyzamosc.pl/hosting/imgs/91802_Rynek Solny 2.jpg Image Enlarger  http://przewodnicyzamosc.pl/hosting/imgs/95461_waga.jpg Image Enlarger

9 maja 2014
19:28
Avatar
Stały bywalec
Members

Przewodnicy
Liczba Postów: 223
Data Rejestracji:
27 stycznia 2014
sp_UserOfflineSmall Offline

Dzisiejszy kościół św. Katarzyny, dostępny z Rynku Solnego, to ostatni świadek zespołu klasztornego zamojskich Reformatów. Nie ominął go w swoim przewodniku Michał Pieszko:
......."Kościół OO. Reformatów
Obok murów b. Akademji, dawniej kościół OO. Reformatów, obecnie kościół św. Katarzyny. Kościół wraz z klasztorem ufundował w roku 1674 Hieronim Żaboklicki, chorąży bracławski. W roku 1806, rząd austrjacki zamknął klasztor, a zakonników przeniesiono do Chełma. Za czasów zaborów, rząd austrjacki zburzył zabudowania klasztorne, a w kościele urządzono magazyny wojskowe. Już w odrodzonej Polsce, dzięki bardzo ofiarnym wysiłkom ks. Henryka Cybulskiego, przywrócono kościół i oddano na użytek miejscowych szkół średnich. W wielkim ołtarzu stary obraz św. Katarzyny, pochodzący z dawnego kościoła św. Katarzyny, który stał na przedmieściu Lubelskiem. Drugi obraz w wielkim ołtarzu przedstawia św. Jana Kantego, patrona młodzieży miejscowych szkół średnich. Obraz malowali artyści-malarze Palles i Bartoszewicz, członkowie Bractwa malarskiego św. Łukasza w Warszawie. Obraz św. Huberta malował artysta-malarz prof. Edward Kopciński, a obraz św. Teresy malowała art. malarka p. Twardoszowa.

 http://przewodnicyzamosc.pl/hosting/imgs/24695_Reformaci.jpg Image Enlarger  http://przewodnicyzamosc.pl/hosting/imgs/68590_Katarzyna 2.jpg Image Enlarger  http://przewodnicyzamosc.pl/hosting/imgs/13806_Katarzyna 3.jpg Image Enlarger

11 maja 2014
08:18
Avatar
Stały bywalec
Members

Przewodnicy
Liczba Postów: 223
Data Rejestracji:
27 stycznia 2014
sp_UserOfflineSmall Offline

Sporo miejsca w swoim przewodniku Michał Pieszko poświęca Kolegiacie, dzisiejszej Katedrze. Części elementów jej wyposażenia, które opisuje, chociażby witraży, obecnie nie zobaczymy. Niezwykle zajmujące jest jednak, spojrzenie na ten zabytek, oczami pierwszego przewodnika zamojskiego i porównanie z czasem współczesnym.

cyt....."Kolegjata

Koniec ulicy Akademickiej zamyka piękna budowla Kolegjaty, nad którą góruje wyniosła wieża-campanila - dzwonnica, 35 m. wysoka. Wieża zbudowana w XVIII wieku w stylu barokowym - odnowiona i odbudowana w 1931 r. przez inż. Wtorzeckiego. We wnętrzu wieży cenne dzwony, a zwłaszcza olbrzymi dzwon zwany św. Tomaszem, wagi około 130 centnarów - w obwodzie w części dolnej 4 m. 40 cm. Na dzwonie bardzo piękne ozdoby oraz długi napis... mówiący o zniszczeniu dzwonu w roku 1637 - w czasie pożaru, odlany powtórnie w 1662 w Lublinie.

 http://przewodnicyzamosc.pl/hosting/imgs/91065_campamnila.jpg Image Enlarger  http://przewodnicyzamosc.pl/hosting/imgs/74608_dzwon.jpg Image Enlarger  http://przewodnicyzamosc.pl/hosting/imgs/40923_widok.jpg Image Enlarger

Kolegjata to najwspanialsza budowla miasta, pełna cennych dzieł architektury i sztuki. Jest to budowla trójnawowa, prócz tego z dwóch stron jeszcze otoczona szeregiem kaplic - w głębi półkoliste prezbiterium. Całość w stylu barokowo-renesansowym. Uderza nas tu przedewszystkiem wielka harmonja linij, łuków, wspaniale zarysowanych w przejściach do naw bocznych (po 5 łuków). Łuki naw spięte zwornikami, na których widzimy duże głowy współczesnych postaci historycznych np. Stefana Batorego, Jana Zamoyskiego, Gryzeldy Batorówny, Anny Jagiellonki i innych"......

 http://przewodnicyzamosc.pl/hosting/imgs/50437_brodacz.jpg Image Enlarger  http://przewodnicyzamosc.pl/hosting/imgs/58421_Pani.jpg Image Enlarger  http://przewodnicyzamosc.pl/hosting/imgs/04263_Jan.jpg Image Enlarger

Zaskakująca jest interpretacja Pieszki, dotycząca cyklu głów zamojskiej Katedry. Wiele lat później, wybitny historyk sztuki, badacz i naukowiec, który poświęcił Kolegiacie swoją pracę doktorską - profesor Jerzy Kowalczyk - napisze ostrożniej o tym zamyśle fundatora: cyt...."Również zagadkowo przedstawia się dziesięć głów ludzkich w kluczach arkad, ułożonych na przemian - męskie i kobiece. Wszystkie bez wyjątku twarze mężczyzn mają ogromne sumiaste wąsy, niekiedy pozakręcane (2 Pd i 3 Pn), niektóre posiadają krótkie brody (1 Pn, 2 Pd, 4 Pd). Nakrycia głów są różne; jedną z głów ozdabia płaski turban (5 Pn), inna nakryta jest czymś w rodzaju hełmu (3 Pn), jeszcze inną zdobi wieniec laurowy (4 Pd). [itd.....] (...) O bliższą analizę treści głów można się dopiero pokusić po zapoznaniu się z innymi elementami rzeźbiarskimi kolegiaty, a przede wszystkim z rzeźbami chóru muzycznego, które stanowią - jak się zdaje - jedną z nimi całość."........

11 maja 2014
11:17
Avatar
Stały bywalec
Members

Przewodnicy
Liczba Postów: 223
Data Rejestracji:
27 stycznia 2014
sp_UserOfflineSmall Offline

...."Istnem cackiem architektury jest bogaty chór, wsparty na dwuch silnych kolumnach w stylu korynckim. Na uwagę zasługują łukowe przejścia do naw bocznych, ozdobione charakterystycznym gzymsem, spiętym u góry zwornikiem twarzowym (głowy). Sklepienie chóru bogato żebrowane. Również - od strony głównej nawy - chór bogato ozdobiony rzeźbami - zwłaszcza zasługują na uwagę trzy lekko zarysowane łuki, również ozdobione zwornikami twarzowemi. Dawniej na chór prowadziły z dwuch stron - od naw bocznych - szerokie kamienne schody"........

W przewodniku Pieszki, drukarz raz ustawia wyraz "dwóch" przez "u" otwarte, a raz przez "ó" zamknięte. Cytujemy zgodnie z oryginałem.

 http://przewodnicyzamosc.pl/hosting/imgs/36581_kolumny.jpg Image Enlarger  http://przewodnicyzamosc.pl/hosting/imgs/18097_zwornik.jpg Image Enlarger  http://przewodnicyzamosc.pl/hosting/imgs/50896_rozeta.jpg Image Enlarger

11 maja 2014
20:38
Avatar
Stały bywalec
Members

Przewodnicy
Liczba Postów: 223
Data Rejestracji:
27 stycznia 2014
sp_UserOfflineSmall Offline

O każdej z kaplic Kolegiaty, Michał Pieszko zamieścił przynajmniej kilka zdań w swoim przewodniku:

cyt....."Kaplice. Pierwsza po lewej ręce zwana kaplicą Akademicką lub św. Jana Kantego. Tu na ścianach dawniej widniały liczne epitafia - tablice ku pamięci dawnych profesorów Akademji zamojskiej; pozostała z nich tylko jedna, poświęcona pamięci O. Dominika Comvalisa - franciszkanina z Neapolu (+ w maju 1605), przyjaciela J. Zamoyskiego, pierwszego cenzora ksiąg drukarni akademickiej. W kaplicy - w górnej części ołtarza barokowego - obraz św. Jana Kantego. W podziemiach kaplicy prochy dawnych profesorów, a wśród nich Szymon Szymonowicz, sielankopisarz, organizator Akademji zamojskiej"......

 http://przewodnicyzamosc.pl/hosting/imgs/15893_akademicka.jpg Image Enlarger  http://przewodnicyzamosc.pl/hosting/imgs/08145_Convalis.jpg Image Enlarger  http://przewodnicyzamosc.pl/hosting/imgs/67089_kanty jan.jpg Image Enlarger

12 maja 2014
09:29
Avatar
Stały bywalec
Members

Przewodnicy
Liczba Postów: 223
Data Rejestracji:
27 stycznia 2014
sp_UserOfflineSmall Offline

...cyt..."W następnej kaplicy mamy w ołtarzu przecenny obraz dużych rozmiarów, przedstawiający Zwiastowanie N. M. Panny - dzieło Carlo Dolce. Następna Kaplica - Chrystusa Ukrzyżowanego z krucyfiksem o dużej wartości artystycznej - po bokach sceny z życia Chrystusa. Całość zeszpecona nieodpowiednią malaturą olejną. Wreszcie w ostatniej kaplicy - po lewej ręce - kaplica z cudownym obrazem Matki Boskiej Łaskawej, otaczanym przez mieszczan zamojskich szczególną czcią. Obraz ten dawniej znajdował się w Ratuszu. W chwilach groźnych dla miasta, w czasie wojen, pomorów, mieszczanie zamojscy zawsze odprawiali uroczyste nabożeństwa, pełni wiary w skuteczną pomoc Łaskawej Patronki Miasta".......

 http://przewodnicyzamosc.pl/hosting/imgs/16290_zwiastowanie-001.jpg Image Enlarger  http://przewodnicyzamosc.pl/hosting/imgs/42795_Chrystus.jpg Image Enlarger  http://przewodnicyzamosc.pl/hosting/imgs/50347_MB-001.jpg Image Enlarger

12 maja 2014
09:57
Avatar
Stały bywalec
Members

Przewodnicy
Liczba Postów: 223
Data Rejestracji:
27 stycznia 2014
sp_UserOfflineSmall Offline

....cyt...."Na przedłużeniu nawy prawej - nad kryptą - kaplica ordynatów Zamoyskich. Wejście do kaplicy zamyka krata z lanego żelaza. Na kracie włócznie herbowe Zamoyskich, wykonane z bronzu - oraz górą następujący napis: Cui facit voluntatem,Dei manet in aeternum...Epis. ioannis II.17. Kaplica w stylu wybitnie barokowym, co zwłaszcza silnie uwydatnia się na strojnym bogactwem rzeźb suficie. Już u wejścia do kaplicy - pod wezwaniem św. Trójcy - rzuca nam się w oczy umieszczona w posadzce duża, wspaniała płyta z czarnego marmuru, na której widnieją piękne, bronzowe emblematy rycerskiej i kanclerskiej chwały Jana Zamoyskiego. Na środku płyty tarcza herbowa ordynatów i bardzo skromny napis: Hic situs est ioannes Zamoyski. Obiit Ao MDCV Die VIII Junii.

 http://przewodnicyzamosc.pl/hosting/imgs/75308_krata.jpg Image Enlarger  http://przewodnicyzamosc.pl/hosting/imgs/63870_sufit.jpg Image Enlarger  http://przewodnicyzamosc.pl/hosting/imgs/56021_Jan.jpg Image Enlarger

Na lewej ścianie dwa duże obrazy, pendzla artysty-malarza Wojciecha Gersona z Warszawy, przedstawiające Jana Zamoyskiego, wielkiego hetmana i kanclerza, pełnego tragicznej zadumy o całość Polski - drugi obraz to syn fundatora, Tomasz Zamoyski, również wielki hetman i kanclerz. Pod ścianą ławka kolatorska z tablicami bronzowemi, poświęconemi pierwszym ordynatom.

 http://przewodnicyzamosc.pl/hosting/imgs/27359_JZ.jpg Image Enlarger  http://przewodnicyzamosc.pl/hosting/imgs/51348_TZ.jpg Image Enlarger  http://przewodnicyzamosc.pl/hosting/imgs/62415_lawki.jpg Image Enlarger

Po prawej stronie duży sarkofag Tomasza Zamoyskiego (+ 1889), wykonany w białym marmurze - dzieło włoskiego mistrza - rzeźbiarza Antonio Argenti z Medjolanu. Sarkofag przedstawia przedśmiertną wizję Tomasza, któremu drogę do wieczności wskazuje młodziutka córeczka, która we wczesnej młodości odleciała w zaświaty. W ołtarzu empirowym obrazy: Św. Trójcy i Przemienienia Pańskiego, wyżej obraz św. Anny z Matką Boską. Na ołtarzu srebrne lichtarze. W oknie witrażowym herb Zamoyskich - Jelita.

 http://przewodnicyzamosc.pl/hosting/imgs/59271_Tomasz.jpg Image Enlarger  http://przewodnicyzamosc.pl/hosting/imgs/87490_mmmmm.jpg Image Enlarger  http://przewodnicyzamosc.pl/hosting/imgs/45891_PP.jpg Image Enlarger

14 maja 2014
12:14
Avatar
Stały bywalec
Members

Przewodnicy
Liczba Postów: 223
Data Rejestracji:
27 stycznia 2014
sp_UserOfflineSmall Offline

Wędrując dalej z Michałem Pieszko po przedwojennej Kolegiacie, zauważamy różnice w jej wystroju współczesnym:

..cyt..."Pierwsza kaplica - licząc od kaplicy ordynackiej - Matki Boskiej Różańcowej. Na ścianie kaplicy - przeciwległej ołtarzowi - marmurowa tablica poświęcona pamięci Pawła Piaskowskiego. W młodości przebywający na dworze cesarza Maksymiliana, a później towarzysz wojenny J. Zamoyskiego w jego licznych wyprawach na Moskwę. Umarł w Szarogrodzie - w roku 1613 - w czasie wyprawy wojennej.

Druga to kaplica t.zw. infułacka. W ołtarzu widzimy cenny - pod względem artystycznym - obraz, przedstawiający św. Mikołaja, biskupa Mirry. Obraz nieco stracił na swej wartości przez nałożenie srebrnej "łacińskiej" infuły i książki. U stóp biskupa klęczy ks. dziekan Kiślicki, fundator uposażenia kaplicy, o czem świadczy jego herb - Prus - i litery N.K.D.Z.C., co oznacza: Nicolaus Kiślicki, Decanus Zamosciensis, Canonicus. Po drugiej stronie obrazu klęczy król Zygmunt III i jego żona.

 http://przewodnicyzamosc.pl/hosting/imgs/30589_Buchbinder.jpg Image Enlarger  http://przewodnicyzamosc.pl/hosting/imgs/23746_Piaskowski.jpg Image Enlarger  http://przewodnicyzamosc.pl/hosting/imgs/67315_kisiel.jpg Image Enlarger

15 maja 2014
11:56
Avatar
Stały bywalec
Members

Przewodnicy
Liczba Postów: 223
Data Rejestracji:
27 stycznia 2014
sp_UserOfflineSmall Offline

...cyt...."Następna kaplica zamknięta ciężką, dębową kratą-bramą. Kaplica ta, to cenny relikwiarz wielu wybitnych świętych - męczenników Kościoła katolickiego. Niestety stan zewnętrzny zachowania relikwij bardzo przykry. Większość relikwij pochodzi z darów, jakie otrzymywał J. Zamoyski od najwybitniejszych dostojników Kościoła. Wśród relikwij piękna, srebrna trumienka z berłami akademickiemi - to relikwiarz św. Jana Kantego, Patrona młodzieży Akademji Zamojskiej, którego szczątki sprowadzono do Zamościa dnia 4 października 1703 r. W ołtarzu małej wartości obraz św. Tekli.
(...) W kaplicy wspaniała chrzcielnica, cała wykonana z bronzu w stylu barokowym. Na uwagę zasługuje potężna koncha-muszla, nad którą ozdobny kociołek na wodę. Podstawa ozdobiona tarczami z scenami z Pisma św. Dzieło to pochodzi z XVIII wieku.".....

Ten ostatni, cenny zabytek, opisywany przez Michała Pieszkę, obecnie znajduje się w Muzeum sakralnym przy Katedrze.

..."Ostatnia kaplica przy chórze, dziś zamurowana, była pod wezwaniem św. Trójcy. W połowie XVII wieku - po skasowaniu tej kaplicy - wnętrze podzielono na dwie kondygnacje t. j. górną i dolną. W części górnej znajduje się bardzo cenna bibljoteka, posiadająca wiele autentycznych dzieł - zwłaszcza z dziedziny teologji. Dzieła pięknie oprawne, przeważnie z XVI, XVII i XVIII w., są i inkunabuły XV w. Wiele rękopisów. W części dolnej składy szat kościelnych. Na ścianach tablice-epitafja."......

Strefa czasowa forum: Europe/Warsaw

Najwięcej użytkowników online: 22

Obecnie online:
1 Gość(i)

Obecnie przeglądają tę stronę:
1 Gość(i)

Najaktywniejsi na forum:

Ewa: 223

EwaMaria: 23

Zbyszek: 4

Michał: 2

Statystyki użytkowników:

Posty gości: 0

Użytkownicy: 19

Moderatorzy: 0

Administratorzy: 1

Statystyki forum:

Grupy: 4

Fora: 10

Tematy:36

Posty: 247

Najnowsi użytkownicy:

Administratorzy: admin: 4