Kraina Łagodności, Grzęda Horodelska, Zadębce, Góra Ślimaka, fot. DK Trzeszczany
16 listopada 2025 r. odbyło się, kolejne już w tym roku, szkolenie terenowe zamojskich przewodników, zorganizowane przez instruktora przewodnictwa Roberta Kowalskiego. Zaangażowanie lokalnych mieszkańców, społeczników i działaczy na rzecz promocji regionu niezwykle uatrakcyjniło nasz pobyt na Ziemi Hrubieszowskiej. Współorganizatorem całego przedsięwzięcia był Sołtys wsi Zadębce Wieś, pan Krzysztof Mroczkowski, który uruchomił cały potencjał i zasoby turystyczne aby godnie zaprezentować ofertę swojej ziemi ojczystej przed przewodnikami. Były to miejsca na mapie Zamojszczyzny dotychczas niedoceniane. Mało poznane. Rzadko odwiedzane. Wielka szkoda, bowiem to właśnie tam ludzie nadal noszą w sobie prawdziwe i otwarte na innych serca, dumę i zadowolenie z dorobku własnej, ciężkiej pracy i historii tej ziemi.
Gości przywitali: przewodniczący Rady Gminy Trzeszczany pan Marek Ryś, Sołtys Trzeszczan pan Henryk Gałka, dyrektor Gminnego Ośrodka Kultury w Trzeszczanach Dominika Daniluk-Sokólska, wójt Gminy Hrubieszów pan Tomasz Zając oraz panie z LGD (Lokalnej Grupy Działania) Eliza Grzeszczuk i Ewelina Momot. Rozpoczęliśmy od zwiedzenia kościoła parafialnego w Trzeszczanach. Niedawno minęła 600 rocznica utworzenia parafii i 100 rocznica konsekracji nowej, murowanej w stylu neogotyckim, świątyni według projektu architekta Szyllera.
Do kościoła prowadzą wysokie schody z placu, gdzie poniżej stała poprzednia świątynia, przy której dziedzic Trzeszczan Wydżga wybudował murowaną dzwonnicę, zachowaną do dzisiaj.
We wnętrzu kościoła zachowało się kilka obrazów z poprzedniego, o niezwykle wysokich walorach artystycznych. Obrazy te nie były dotychczas badane ani odnawiane przez konserwatorów i z pewnością kryją wiele niespodzianek. Dziedzice tych ziem, Wydżgowie, Bielscy, Tuszowscy, Świeżawscy byli niezwykle hojnymi kolatorami trzeszczańskiej świątyni.
Następnie zaprezentowano przewodnikom „Obserwatorium Astronomiczne” w Trzeszczanach, obiekt powstały dzięki współfinansowaniu przez Szwajcarię w ramach szwajcarskiego programu współpracy z krajami członkowskimi Unii Europejskiej. O obserwatorium opowiadali: pani Dominka Daniluk-Sokólska, dyrektor Gminnego Ośrodka Kultury w Trzeszczanach i pan Wojciech Walaś.
Gmina Trzeszczany przygotowała na obecny i przyszły sezon turystyczny ciekawą ofertę wycieczkową „Góra Ślimaka – Obserwatorium Astronomiczne”. W pakiecie podstawowym (ok 4 godz.) oferowane są zajęcia w obserwatorium (pokazy 3 D, mobilne planetarium, nocne obserwacje nieba przez profesjonalne teleskopy) oraz gry, zabawy terenowe i ognisko u podnóża Góry Ślimaka. W pakiecie rozszerzonym (ok 4,5 godz.) dodatkowo przejażdżkę bryczką po okolicy. Oferta zajęć edukacyjnych (nauka, multimedia, technologia) skierowana jest zarówno do dzieci i młodzieży szkolnej, jak i do osób dorosłych.
Właściciele pałacu w Trzeszczanach, państwo Wojciech i Agnieszka Lopallo z Lublina, oprowadzili przewodników po swojej posiadłości, opowiedzieli o trudnościach i planach dotyczących odbudowy pałacu, spichlerza, zabudowań gospodarskich oraz ich zagospodarowaniu w przyszłości. Obecnie trwają intensywne prace budowlane, przystosowujące dawny spichlerz pałacowy na mieszkanie właścicieli. Oczyszczany jest teren dawnego parku przypałacowego z zarośli i samosiejek, kontynuowane jest odgruzowywanie i zabezpieczanie pałacu przed dalszą dewastacją. Niewielki areał ziemi w przestrzeni parkowej przeznaczono pod uprawę użytkową.
Najwięcej uciechy i radości sprawiła przejażdżka bryczkami. Pomimo mglistej aury zachwycały roztaczające się dookoła widoki krainy łagodności, po której oczy błądząc zaznawały błogiego odpoczynku. Koniki dziarsko wiozły gości wśród obsianych oziminą pól, raz wspinając się mozolnie pod kolejną górkę, to znów sunąc w dół ku kolejnej wysoczyźnie. Wkrótce koniom pozwolono odpocząć a ludziom ogrzać się w ciepłym i przyjaznym domu państwa Artura i Doroty Raczyńskich, którzy uraczyli swoich gości nie tylko gorącą herbatą! I jeszcze to wyborne ciasto pani Doroty, że palce lizać. Państwo Raczyńscy prowadzą gospodarstwo agroturystyczne Ranczo Nowosiółki „Kresowe Klimaty” – https://www.facebook.com/profile.php?id=61576366210565 . W stadninie mają szesnaście koni, ich córka pani Julia prowadzi zajęcia z nauki jazdy konnej (tel. 699 106 881).
Dalej droga prowadziła przez lasek, z którego w czasie drugiej wojny światowej dorodne sosny Niemcy wycięli na budowę obozu na Majdanku. W lesie towarzystwo się rozśpiewało dając upust swojemu zadowoleniu. Właścicielami koni i woźnicami bryczek byli w tym dniu: Stanisław Bucior; Zdzisław Korzan; Henryka i Szczepan Głąb; Artur Raczyński; Paweł Czekaj i Paulina Lisiewicz.
Kolejnym przystankiem była tytułowa „Góra Ślimaka”. Wdrapywaliśmy się na nią gęsiego po świeżo przygotowanych przez organizatorów schodkach. W pracach przygotowawczych i przy organizacji ogniska wspomagali sołtysa Krzysztofa Mroczkowskiego: Andrzej Drozdowski, Marcin Kociach i Krzysztof Błaszczuk. Widoki z Góry Ślimaka zapierają dech w piersiach. Opowieści o początkach swojej społecznej pracy na rzecz promocji sołectwa wsi Zadębce wyciągaliśmy prawie siłą od skromnego pana Krzysztofa. Kogo natomiast zaciekawi nasza relacja i zechce dowiedzieć się dlaczego ta góra przyjęła taką właśnie nazwę, musi pofatygować się tam osobiście (tel. do sołtysa: 503 847 116 – po południu).
W Zadębcach prężnie działa Koło Gospodyń Wiejskich „Zadębianki” liczące 34 osoby. Tego dnia panie z KGW: Joanna Drozdowska, Bożena Kowalczuk, Anna Kondziołka, Anna Wysocka, Katarzyna Błaszczuk, Renata Oleszczuk-Bucior i Henryka Głąb przygotowały ciepły posiłek w dawnej siedzibie szkoły w Zadębcach. Wspomagała je pani Grażyna Kociach podając wspaniały gulasz. Panie przygotowały jeszcze pierogi z mięsem i serem, smaczny bigos, szarlotkę i napoje. Wspólne biesiadowanie i rozmowy przeciągnęły się do późnego wieczoru. Przewodnicy serdecznie dziękują organizatorom za tak wspaniałe przyjęcie naszej grupy. Po raz kolejny przekonaliśmy się, że mamy czym pochwalić się w regionie. Zamojszczyzna jest wspaniała dla tych, którzy chociaż raz w niej zasmakują. Życzymy wszystkim, którzy odwiedzą te strony podobnych wrażeń.
Linki do filmików Krzysztofa: