Zachowane w archiwum dokumenty z czasów trzeciego ordynata pozwalają na prześledzenie jego najbliższego otoczenia, służby i dworzan na Zamku w Zamościu, duchowieństwa i urzędników w mieście, okolicznej szlachty, powierników w służbie wojskowej i państwowej.

Stół Zamkowy i obroki[1]

Słudzy in officio będący (…)

JM Xiądz Dziekan Zamoyski[2]

JM Pan Czarnocki

JM Pan Podskarbi[3]

Xdz Brzostek

Pan Worowski Jurista [prawnik]

Pan Grodecki koniuszy[4]

Pan Piaskowski Starszy w Skarbie

Porucznik Piechotny

Skarbowych – 5

– Pajewski

– Woyciechowski

– Wacławowicz[5]

– Szypiński[6]

Taubort (kupiec) od obicia (ścian w pałacu?)

Przybysławski od stawów[7]

Borkowski kuchnią i spiżarnią zawiadujący[8]

Ślązakowski  kawalkator[9]

Muzyczków 2:  Szymek i Abramek

Chłopców 3: do spiżarni jeden, do broni dwóch

Kredencerz

Kijuć szafarz i drewniany

Kucharzy 2: Jerzy i Żydek

Kucharków 2

Pomocnik

Palacz

Słudzy extra officium

Pan Doktor Szolc[10]

Pan Kowalkowski

Pan Karczowski

Pan Słowiński

Radaskiewicz[11]

Szumowski

Węgliński

Myśliwcy Niemcy  2

Kamienski[12]

Mikowski

Obroki mający

JM Pan Czarnocki na kilkunastu

JM Pan Podskarbi[13] na trzy osoby

JM Pani Sędzina Sochaczowska gdy przyjedzie na cztery osoby

Spustnicy stawu tworyczowskiego[14]

Dozorcy zastawiania nieliskiego[15]

Na kwartały ze spiżarni według Ordinariey biorący od JM naznaczonych

Xdz Gwardian Zamoyski[16], legumina różne: mięsa połtowe, masła, sery, ryby, śledzie, wina, korzenie, woły

Ojcowie od Mariey Magdaleny[17], także legumina różne: masła sery itp.

JM Pan Żarkowski (Żorkowski, Żurkowski)[18] także jałowice, ryby, piwa, wina

Myśliwcy przy JM Panu Słotowskim będący: woły, mięsa połtowe, masła, sery, nogi, owsa korcy Nr 250

Milewska w Starym Zamościu różne legumina

Panny Zakonne przy kościele Ojców Franciszkanów Zamojskich[19] różne legumina

Martunowa praczka także obroki kwartalne i drewne

Obroki pretendujący

JM Pan Sędzia Bełski

JM Pan Słotowski

JM Pan Marcin Komorowski[20]

JM Pan Wożuczyński

Pan Nowalkowski

Pan Piaskowski[21]

Kamenski

Pootrzymywali od JM scripta jakieś na stancye od poddanych JM, koniom i czeladzi swym P. Raphał (Rafał) Komorowski i Pan Wożuczyński[22]

Wielki to ucisk poddanych i okazja zdzierstwa, których dosyć królewski lud ustawicznie trapi, i kwarciany zawsze: nuż dzierżawca i pańskie powinności. Zniszczenia (…) i Pan nie będzie miał czego zażyć, gdy trzeba będzie.

Rejestr strzelcom

Pan Łoziński koni 2

1. Kamiński koni 2

Nasztowski  koni 2

Bajewski koni 2

Wozniewski koni 2

Mroczek koni 2

Gutkowski koni 1

Gwiazdowski koni 2

Komornicy koni 15

Piotrowski koni 2

Nikołaj koni 1

Safian koni 1

Szczęsny koni 1

Wirzbicki koni 1

Kuciuk koni 1

Bernacki koni 1

Lubinski koni 1

Bjkowski koni 1

Suma tych koni 10

Na dzień wyjdzie na nie po groszy osiem rachując 6//20

1. Sokołowski (…) JM koni 2

______________________________________

Regestr sług jaśnie wielmożnego JM pana wojewody sendomirskiego z 14 July 1660.[23]

Pan Podstoli Bełski

Pan Podczaszy Bełski

JM Pan Piaskowski

Pan Paulucio Meganty[24]

Pan Białokurowicz[25]

Pan Przybysławski

Pan/Pani ………?

Pan Szoskizowski

JM Pan Garczynski[26]

JM Pan Stefan Komorowski[27]

JM Pan Rzeszotarski[28]

1. Fołtynowicz[29]

2. Radułowa

3. Białobodzka

4. Kanawezowa

JM Pan Cetner

1. Wroki

2. Poniesińscy

3. Kawalkator

Hans Puszkarz (Jan Michał Link)[30]

Michałowski

Jaroszowic

JM Pan Zajączkowski[31]

1. Tauburt[32]

Kaplińscy i Zubrzycki w Górecku

1. Mokrowscy[33] i PP. Iwaszkowicze w Obroczy

Widz

Iwan Bojarzyn w Sulmicach[34]

Szyburski (Szybowski) w Zamościu[35]

Sakowiczowie (Saak) w Zamościu[36]

Zychowski w Kawęczynie

Widz w Godziszowie

opracowanie: Ewa Lisiecka

ZA WSPÓŁPRACĘ NAD USTALENIEM NIEKTÓRYCH NAZWISK Z DIARIUSZA BAZYLEGO RUDOMICZA – SKAŁADAM PODZIEKOWANIA MOJEJ PRZYJACIÓŁCE – EWIE DĄBSKIEJ

Źródła:

[1] AGAD, AZ, Akta dworu Zamoyskich, sygn. 2769, skany 7,8,9. Lata 1582 – 1809. Brak daty, dokument z ok. 1653 r.

[2] W latach 1639-62 ks. Jakub Skwarski –Zamościopedia – INFUŁACI

[3] Podskarbim „Sobiepana” w 1648 r. był Jerzy Szornel  (Janas E., Jan „Sobiepan” wobec Akademii, s. 298).

[4] Koniuszy – zarządca stajni w dworach królewskich, magnackich (potem tylko zaszczytny tytuł dworski). Koniuszy – Wikipedia, wolna encyklopedia

[5] Późniejszy podskarbi zamkowy – Maciej Antoni Wacławowicz – Pani na Zamościu – Gryzelda Konstancja Wiśniowiecka

[6] ks. Szypiński, kapelan zamkowy w Zamościu, wcześniej  proboszcz parafii Łukowa (Rudomicz wzmiankuje go w r. 1661.IV.24)

[7] Przybysławski Jan, szlachcic zamojski, sędzia sądu delegackiego w Turobinie (Rudomicz, Efemeros).

[8] Borkowski Stanisław, późniejszy (od 1660 r.) marszałek i burgrabia dworu (po Białokurowiczu, a ten po Podlodowskim).

[9] Kawalkator, ujeżdżacz koni wierzchowych, trener, nauczyciel jazdy konnej. kawalkator – Wikisłownik, wolny słownik wielojęzyczny

[10]Kasper Solcius, nadworny lekarz „Sobiepana” (Jonas, s. 301) Zamościopedia – SOLSKI KACPER (? – 1653) profesor i wielokrotny rektor Akademii Zamojskiej, medyk

[11] Radaszkiewicz Aleksander i Krystyna (Grabowiczowna) c. Wojciecha 1654, 1667 Rynek Wielki

[12] Kameńscy Wojciech i Anna 1654 Szewska; Kaminski 1654 Szewska

[13] Fejban (Feimboim, Pheyban) Fryderyk, podskarbi zamkowy (1662), rotmistrz (1660) i przyjaciel „Sobiepana” z wojny moskiewskiej, w 1659 r. kupił dom na przedmieściu zamojskim, miał posiadłośc pod Szczebrzeszynem.

[14] Tworyczów, wieś w gm. Sulów, pow. Zamość, w 1567 r. dziedzicem mianowany był Stanisław Zamoyski, włączona do Ordynacji Zamojskiej przez Jana Zamoyskiego, w późniejszym okresie dzierżawiona m.in. Chylińskiemu (1630-31); Wysockiemu (1633); prof. Abrekowi (1639), Niedźwiedź Józef, Leksykon historyczny miejscowości dawnego województwa zamojskiego, Zamość 2003, s. 549.

[15] Nielisz, w XVI w. wieś szlachecka rodu Nieliskich, w 1593 r.  Jan Zamoyski zakupił część wsi i włączył do Ordynacji Zamojskiej, rejestr wsi z 1589 r. wykazywał we wsi istnienie stawu (Niedźwiedź, Leksykon, s. 342).

[16]Ewa Lorentz. Dziedzictwo Franciszkanów konwentualnych w Zamościu, Zamość 2016, s. 194. W 1653 r., zbliżonym do przyjętej daty dokumentu, gwardianem zamojskich Franciszkanów był Franciszek Żardowski, profesor teologii.

[17] Franciszkanie z Puszczy Solskiej pod Biłgorajem.

[18] Żurkowski Stanisław w 1627 r. zam. ul. Ormiańska; Żurkowski Stanisław 1631 brak wskaz. ulicy, przyp. ul. Ormiańska; Żurkowski Stanisław 1638 ul. Brukowana; Żurkowski Stanisław nie żył w 1673 r., zam. po przeciwnej str. Zamku. Wieloletni pokojowiec Tomasza Zamoyskiego i jego pierwszy biograf.

[19] Tercjarki, franciszkanki posługujące przy kościele Franciszkanów w Zamościu,  Zamościopedia – FRANCISZKANKI

[20] Komorowski Marcin, płk. d-ca wojsk państwowych i pospolitego ruszenia woj. bełskiego (szlachta chełmska i wołyńska). Wojsko Ordynacji Zamojskiej |

[21] Piaskowski, szlachcic lenny w Zwierzyńcu, 21 maja 1656 r. odbył się jego ślub z panną Baranowską. (Rudomicz, Efemeros).

[22] Przypuszczalnie chodzi o Jana Konstantego Wożuczyńskiego (syna Jerzego, właściciela wsi Wożuczyn), który studiował na Akademii Zamojskiej. (Niedźwiedź J., Leksykon …, s. 597). Późniejszy ksiądz, dziekan chełmski, oficjał i bp sufragan chełmski. Pisał książki medyczne. 14 grudnia 1669 r. odprawił pierwszą mszę u panien zakonnych franciszkanek w Zamościu. (Rudomicz, Efemeros).

[23] AGAD, AZ, sygn. 2769.

[24] Meganty Paweł 1665 Rynek Wielki; Mikołaj 1692 Rynek Wielki

[25] Białokurowicz, szlachcic zamojski, od 1658 r.  marszałek i burgrabia dworu „Sobiepana”, zam. w 1652 r. przy ul. Młyńskiej; Białokurowicz Eliasz Stefan Rynek Wodny 1653; Heliasz Stefan i Jadwiga (Kosmidrowna) 1665 Rynek Wielki, ul. Ormiańska 30; Białokurowicz 1669 Przedmieście Skałka. (Rudomicz, Efemeros, Spis kart) Wojsko Ordynacji Zamojskiej |

[26] Garczyński Aleksander, sędzia zamojski, chorąży poznański, starosta rzeczycki (od 1699). Rudomicz dedykował mu swoją pracę z dziedziny prawa – podręcznik prawa w Akademii Zamojskiej.

[27] Komorowski  Stefan zam. Zamość Rynek Wodny 1654;

[28] Rzeszotarski Andrzej 1636, 1639, 1652 ul. Kolegiacka; Rzeszotarski Andrzej 1641 Rynek Świętokrzyski; Rzeszotarski Andrzej 1641 Rynek Wielki; Rzeszotarski Andrzej  1654 Rynek Wodny, nie żył w 1667

[29] Fołtynowicz Marcin, asesor Trybunału Zamojskiego (Jonas, s. 301). Fołtynowicz Marcin i Elżbieta (Abramowiczowna) 1634, 1635, 1637 ul. Kolegiacka, 1638 (St. 25) Zamość, 1653, 1655, nie żył 1672 Rynek Wielki.

[30] Link (Ling) Jan Michał puszkarz 1664, 1678 Rynek Wodny, Link Jan (Hans) Michał (dom później Miroczynskich i Sadowników) 1687 ul. Brukowana; Linkowa Anna 1699 Zamość; sukc. 1703, 1707, 1710 Rynek Wielki; Linkowna Marianna 1756 Zamość

[31] Zajączkowski Gabriel 1655 Zamkowa

[32] Taburth (Tabart) Tobiasz 1655, 1672 Rynek Wielki; Tabur Benedykt 1639 przedmieście zamojskie; Tabor Wojciech i Anna 1666 Przedmieście Lwowskie; Taber Wojciech 1670 ul. Gęsia.

[33] Mokrowski d-ca (30 kozaków) stałego garnizonu twierdzy (oddziały nadworne). Wojsko Ordynacji Zamojskiej |

[34] Popi (pop?) de Szulmicze (Sulmice) 1632 Rynek Solny

[35] Szybowski Wojciech 1653 koło bramy przedmieścia; Szybowski Wojciech 1664, 1666, 1667,1672 ul. Bełska

[36] Saak Ormianin 1637, 1653, 1665 ul. Brukowana

Nazwiska zamojskich mieszczan wg spisów: Spis kart |

---

Polecamy inne artykuły z okresu rządów „Sobiepana”

Kultura literacka Jana „Sobiepana” Zamoyskiego |